İçme Sütleri Tebliği'nde köklü değişiklik: Ham süt tanımı, ısı işlemi ve etiket kuralları yenilendi

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği"nde yapılan değişiklik, süt sektörünün üretimden rafa kadar olan sürecini doğrudan etkileyen yeni standartları getirdi. Düzenleme; tüketici bilincini artırmak, hileyi önlemek ve uluslararası standartlarla uyumu sağlamak amacıyla ham süt kalitesinden ambalaj etiketlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Ham süt tanımında somatik hücre ve bakteri limitleri sıkılaştırıldı

Değişikliğin en teknik boyutu, işleme tesiselerine giren ham sütün mikrolojik ve kimyasal kalite kriterlerinde yer alıyor. Yeni düzenlemeyle somatik hücre sayısı ve toplam bakteri sayısı üst limitleri, AB mevzuatına (AB 853/2004) tam uyum sağlayacak şekilde güncellendi. Bu sınır değerlerin aşılması durumunda ham sütün "işleme elverişli" sınıfından çıkarılması ve münhasıran endüstriyel amaçlı kullanıma yönlendirilmesi veya imha edilmesi öngörülüyor. Çiftçiler ve toplama merkezleri için bu, sohutma zinciri hijyeni ve hayvan sağlığı takibine odaklanmayı zorunlu kılıyor.

"Taze süt" ve "Uzun ömürlü süt" ayrımı etiketten netleşecek

Tüketicinin en çok karıştırdığı terminolojide netleşme sağlandı. Değişiklik kapsamında; pasterize edilerek, soğuk zincirde (maksimum 6°C) muhafaza edilmesi ve kısa ömürlü (genelde 3-7 gün) tüketilmesi gereken sütler için "Taze Süt" ifadesi kullanımı zorunlu kılındı. UHT (Ultra Yüksek Isı İşlemi) veya sterilizasyon görmüş, oda şartlarında aylarca dayanabilen sütler ise "Uzun Ömürlü Süt" veya "Sterilize Süt" olarak etiketlenmek zorunda. "Günlük Süt", "Köy Sütü" gibi marka algısı yaratan ve tüketiciyi yanıltabilecek ifadelerin teknik tanım dışında kullanımı engellendi.

Isı işlemi türü artık ana görüntü alanında yer alacak

Etiketleme kurallarında getirilen en görünür değişiklik, ısı işlemi türünün (Pasterizasyon, UHT, Sterilizasyon) ambalajın ana görüntü alanında, ürün adıyla aynı yazı boyutunda ve renkte yer alması zorunluluğu. Amacım; raf önünde saniyeler içinde tüketiciye "Bu süt nasıl işlenmiş?" sorusunun cevabını vermek. Ayrıca laktozsuz, laktoz azaltılmış veya protein standartlaştırılmış sütlerde bu durumun ürün adı yanında net bildirilmesi şart koşuldu.

Ambalaj ve katkı maddelerinde şeffaflık öne çıkıyor

Ambalaj malzemeleri için "gıda temaslı malzemeler" mevzuatı referans alınarak, sütün bileşimini bozmayacak, Übergang (geçiş) yapmayacak malzeme kullanımı tekrardan vurgulandı. Katkı maddeleri listesinde; stabilizatör, emülgatör ve zenginleştirme amaçlı vitamin/mineral kullanımlarında izinli limitler ve bildirim formatları güncellendi. Özellikle aromalı sütlerde meyve/su/kaymak oranları ve katkı şekeri bildirimi daha belirgin hale getirildi.

Sektöre uyum süresi: Genelde 6 ila 12 ay

Tebliğin geçici maddesinde, mevcut stokların tüketimi ve ambalaj değişimleri için üreticilere yayım tarihinden itibaren genellikle 6 ay ile 12 ay arasında değişen geçiş süreleri tanındığı belirtildi. Bu süre zarfında piyasada eski ve yeni etiketli ürünler birlikte yer alabilecek. Bakanlık denetim ekipleri, geçiş süresi sonrası denetimlerde ham süt alım kayıtları, ısı işlemi logları ve etiket uyumluluğunu odaklı olarak kontrol edecek.

Uzmanlar, yeni düzenlemenin süt fiyatlarına kısa vadede maliyet baskısı yaratabileceğini, orta vadede ise kalite standartlarının yükselmesiyle ihracat potansiyelinin ve tüketici güvencesinin artacağını kaydediyor.