Okul açılışı 14 Eylül: Kırtasiye fiyatlarında yüzde 40-50 artış, veliler paket kampanyalarına sığındı

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) 2026-2027 eğitim-öğretim yılı takvimine göre resmi okulların 14 Eylül Pazartesi günü açılacağı duyurulmuşken, son hafta marketlerde ve kırtasiyelerde yoğunluk zirveye ulaştı. TÜİK'nin açıkladığı yıllık enflasyon verilerinin ve sektörün tahmini maliyet artışlarının yansımasıyla, defter, kalem, çanta ve kırtasiye malzemelerinde fiyat etiketleri geçen yıla kıyasla ortalama yüzde 40-50 bandında artış gösterdi.

Sektör: "Temel paket asgari ücretin yarısına dayandı"

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) bağlı Kırtasiye Esnaf ve Sanatkarları Birliği verilerine göre; bir ilkokul öğrencisinin temel ihtiyaç listesi (çanta, defter, kalem, boyama malzemeleri, spor ayakkabı/tişört) için velilerin ödemesi gereken tutar, net asgari ücretin yaklaşık %45-50'sine tekabül ediyor. Esnaf temsilcileri, kağıt ham maddesi maliyetlerinin dolar kuru üzerinden işlem görmesi ve lojistik giderlerin artmasının fiyatlara doğrudan yansıdığını, ancak "açık arttırma" tarzı spekülatif zamların önlendiğini kaydetti.

Zincir marketler "okul paketi" ile fiyat algısını yönlendiriyor

BİM, A101, ŞOK, Migros ve CarrefourSA gibi büyük zincirler, geçen hafta başlangıçta reyonlarına yerleştirdikleri "Okul Paketi" ve "Kırtasiye Kampanyaları" ile velileri kendi ekosistemlerine çekmeyi hedefliyor. Bu paketlerde; marka çanta, 12'li defter seti, kalem seti ve boya kalemleri bir arada sunuluyor. Piyasa gözlemcilerine göre zincirlerin kendi markalı (private label) ürünlerini içeren paket fiyatları, markalı eşdeğerlerin %20-30'u kadar uygun seyrediyor; ancak marka zorunluluğu olan okullarda bu paketler çözüm üretemiyor.

Veli davranışında "ikinci el" ve "minimalist" trend

Sosyal medya ve e-ticaret platformlarındaki arama verileri, velilerin bu yıl "ikinci el kitap/çanta" ve "yıl içinde az kullanılan malzemeleri değerlendirme" stratejilerine yöneldiğini gösteriyor. Dolap, Letgo ve sahibinden.com gibi platformlarda "okul çantası", "set küpe" aramaları geçen yıla göre yüzde 60 oranında arttı. Uzmanlar, velilerin okul listelerini tamamen satın almak yerine; ilk hafta öğretmenin talep edecekleri minimum malzemeleri temin edip, kalanları ay içine yayma stratejisi izlediğini tespit ediyor.

Tüketici Hakem Heyetleri ve TÜRKPAT, fiyat etiketi olmayan, paketli satışta birim fiyatı belirtmeyen veya kampanya süresi bitmiş ürünleri eski fiyata satan marketler için şikayet kanallarının (195 ALO Tüketici, tüketici.gov.tr) aktif kullanılması gerektiğini hatırlattı.