Yeni Zelanda'da İlk Ev Sahipleri İçin Peşinat Kuralları Yumuşatılacak

Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon, Kasım ayında yapılacak genel seçimlerden önce Millî Parti'nin (National Party) ilk ev alıcıları için düşük peşinatlı konut kredilerine erişimi genişletme taahhüdünü resmi olarak açıkladı. Parti, hükümetin garantisi altındaki "Kāinga Ora First Home Loan" şemasının güncel piyasa koşullarına uygun olmayan fiyat ve gelir sınırlarının revize edileceğini belirtti.

Maliye Bakanı Nicola Willis Wellington'deki basın toplantısında, mevcut fiyat kaplarının Auckland ve Wellington gibi büyükşehirlerde neredeyse işlevsiz kaldığını, bu sınırların bölgesel ortalama konut fiyatlarına ve gelir seviyelerine endekslenerek yenileneceğini ifade etti. Willis, "Genç çiftler ve genç profesyoneller, birikimleri 20'ye varan peşinat zorunluluğu nedeniyle piyasadan dışarıda kalıyor" diyerek reformun "adil bir şans" sağlaması amaçlandığını vurguladı.

Rezerve Bankası LVR Kısıtlamaları ile Dengelenmesi

Önerilen değişiklik, Yeni Zelanda Merkez Bankası'nın (RBNZ) Kredi Değeri/İpotek Oranı (LVR) kısıtlamalarıyla nasıl uyumlu hale getirileceği konusunda soru işaretleri yaratıyor. RBNZ, mevcut düzenlemede standart konut kredilerinde en fazla %80 oranında (yüzde 20 peşinat) finansman sağlamaya izin verirken, yeni inşaatlarda bu oranı %90'a (yüzde 10 peşinat) kadar çıkarmaktadır. Millî Parti'nin teklifi, mevcut stok konutlar için de benzer esnekliği şema kapsamında getirmeyi hedeflese de, Merkez Bankası'nın finansal istikrar kaygıları dolayısıyla geniş LVR gevşetmesine sıcak bakmayacağı öngörülüyor.

Uzmanlar: Talep Yanlısı Fiyat Artışı Riski

Bağımsız ekonomistler ve ana muhalefet Partisi (Labour), teklifin arz tarafını çözmeden sadece talebi kıskacalamasının, giriş seviyesi konut fiyatlarını yukarı itme riski taşıdığını savunuyor. Otago Üniversitesi Konut Araştırmaları Merkezi'nden Dr. Emily Keddell, "Peşinat engelini kaldırmak, daha fazla alıcıyı piyasaya sokar; eğer yeni inşaat hızla artmazsa bu durum fiyatları besler" uyarısında bulundu. Parti yönetimi ise reformun, arz tarafındaki planlama reformları (RMA değişiklikleri) ile birleştirildiğinde dengesizliğin önleneceğini iddia ediyor.