Vatandaşlık Maaşı (GETAD) Ne Zaman Başlıyor? Kime Ne Kadar Ödenecek?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD)nin operasyonel çerçevesi netleşti. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan taslakta, hane başına düşen gelirin 23.552 TL (en düşük emekli aylığı) altında kalması durumunda devreye girecek kademeli bir destek modeli öngörülüyor. Program, ilk etapta 2,5 milyon haneye ulaşacak ve toplam 1,5 trilyon TL bütçe ayrılacak.

Destek kime ve nasıl hesaplanacak?

Temel kriter, haneye giren toplam gelirin 23.552 TL'nin altında olmasıdır. Bu eşiğin üzerinde gelire sahip aileler kapsam dışı kalacak. Yardım miktarı "gelir boşluğuna" göre kademeli olarak belirlenecek; barınma, ısınma, gıda ve fatura kalemleri ayrı ayrı veya birleşik olarak desteklenecek. Büyükşehirlerde kira, Kars-Ardahan-Erzurum hattında enerji, kırsal alanlarda gıda desteği öne çıkacak. Tek bir hane birden fazla kalemden destek alabilecek ancak toplam ödeme belirlenen üst limiti aşmayacak.

Veri tabanı entegrasyonu ile ev ev dolaşma yok

İhtiyaç sahiplerini tespit için kapı kapı dolaşım yerine dijital entegrasyon temel alınacak. SYDV verileri, SGK kayıtları, Gelir İdaresi Başkanlığı verileri, banka hesap dökümleri ve tapu kayıtları merkezi sistemde birleştirilecek. Kişinin maaş durumu, kira ödeme durumu, yalnız yaşama ve çocuk sahipliği gibi kriterler algoritmik olarak değerlendirilecek. Sürekli bakıma muhtaç yaşlılar, kronik hastalıklı bireyler ve muhtaç aileler öncelikli destek grubunu oluşturacak.

Zaman çizelgesi: Aralık'ta pilot, 2027'de genelleme

İl bazında incelemeler tamamlandıktan sonra sistem öncelikle pilot illerde devreye girecek. Aralık 2026'ya kadar pilot iller belirlenecek ve ilk ödemeler 2027 yılının birinci çeyreğinde (Ocak-Mart aralığı) gerçekleştirilecek. Pilot sürecindeki aksaklıklar giderildikten sonra program 2027 yılı içinde tüm Türkiye'ye kademeli olarak yayılacak. Meclis'e önümüzdeki günlerde yasa teklifi olarak getirilecek düzenlemelerle hukuki zemin tamamlanacak.

Ödeme kartı ve istihdam teşviki

Hak kazanan vatandaşlara özel bir "vatandaşlık maaşı kartı" tahsis edilecek. Tüm ödemeler bu kart üzerinden yapılacak; hak sahipleri tutarın bir kısmını nakit çekebilecek, bir kısmını marketlerde indirimli alışverişte kullanabilecek. Sistem, gelir artışı tespit edilen kişileri otomatik olarak program dışı bırakacak şekilde tasarlandı. Aylık gelir takibi elektronik ortamda gerçekleşecek. Amacın istihdamı engellemek değil, geliri belirli bir seviyeye çekmek olduğu vurgulandı. Başvurular e-Devlet kapısı ve SYDV kanallarından merkezi sisteme yapılacak.