USS Abraham Lincoln'in 265 Günlük Tarihi Görevi Sona Erdi: Operasyonel Başarı İddiaları ile Ruh Sağlığı Krizi Arasındaki İnce Çizgi

SAN DIEGO — ABD Donanmasının Nimitz sınıfı nükleer güçlü uçak gemisi USS Abraham Lincoln (CVN-72), Kızıl Deniz ve Aden Körfezi'nde İran destekli Houthi militanlarına karşı yürütülen operasyonların merkezinde yer aldığı, yaklaşık 265 gün süren tarihi dağıtımını (deployment) tamamlayarak kaliforniya'daki San Diego ana limanına döndü. Geminin dönüşü, ABD'nin uzakta güç projeksiyonu yeteneğinin zirvesini gösterirken, mürettebat üzerindeki psikolojik ve fizyolojik yükün boyutunu da gündeme getirdi.

Rekor Süreli Dağıtım ve Operasyonel Tempo

Eylül 2024'te başlayan ve Mayıs 2025'te sona eren bu dağıtım, Soğuk Savaş sonrası dönemde bir ABD uçak gemisinin gerçekleştirdiği en uzun deniz görevlerinden biri olarak kayda geçti. Carrier Strike Group 3 (CSG-3) bayrağını taşıyan Lincoln, Carrier Air Wing 9 (CVW-9) ile birlikte İsrail-Hamas savaşı sonrası patlak veren bölgesel gerginlikte, Bab el-Mendep Boğazı'na giden ticaret gemilerini ve askeri varlıkları koruma görevi üstlendi.

Resmi CENTCOM ve NAVCENT verilerine göre, grev grubu bu dönemde binlerce sortie (görev uçuşu) gerçekleştirdi. Ancak bazı medya organlarında ve sosyal medyada dolaşan "103 insansız hava aracı (UAV), 34 savaş gemisi ve 10 İran denizaltısı düşürüldü" iddiaları, DoD yetkilileri tarafından netleştirildi. Yetkililer, bu rakamların Lincoln'e özel değil, bölgedeki tüm koalisyon varlıklarına (yüzey gemileri, kara tabanlı hava kuvvetleri ve müttefik marine kuvvetleri) ait theater-genel (sahagenel) istatistikler olduğunu belirtti. Houthi envanterinde denizaltı bulunmadığı için "10 İran denizaltısı" rakamı operasyonel gerçekliği yansıtmamaktadır; ilgili veriler muhtemelen Houthi'lerin kullandığı insansız su araçları (USV) ve radar siteleri gibi yüzey hedeflerini kapsamaktadır.

Yeni Teknolojilerin İha ve Elektronik Savaş Entegrasyonu

Bu dağıtım, ABD Donanması için birinci kez olma niteliğinde MQ-9A Reaper askeri insansız hava araçlarının (UAV) bir uçak gemisi strike group yapısı içine operasyonel entegrasyonunu gördü. Lincoln'un uçuş güvertesinden kalkıp inen MQ-9'lar, F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler tiplerinin yaptığı hava hakimiyeti ve hava savunması görevlerini, uzaktan algılama (ISR) ve hassas vurma yetenekleriyle tamamladı. Bu "Manned-Unmanned Teaming" (MUM-T) kavramı, gelecekteki dağıtımlar için standart hale gelmesi bekleniyor.

Gölgede Kalan Gerçek: Mürettebat Dayanıklılığı ve Ruh Sağlığı

Operasyonel başarı raporlarının ardında, gemideki yaklaşık 5.000 kişilik mürettebat (geminin şirketi + hava kanadı) üzerinde yarattığı yük, komuta zinciri ve Kongre denetimi konusu oldu. 200 günü aşkın süren süreksiz denizde kalma (no port calls / liman molası yok), sürekli alarm durumu (General Quarters) ve yüksek operasyonel tempo, "Denizci Yorulması" (Sailor Fatigue) ve ruh sağlığı krizini tetikledi.

Dağıtım süresince ve sonrasında medyaya sızan bilgilere ve ailelerin açıklamalarına dayanarak, gemide birden fazla intihar şüpheli ölüm ve çok sayıda ruh sağlığı evakuasyonu gerçekleştiği iddia edildi. ABD Donanması Kriminal Araştırma Servisi (NCIS) bu olaylar hakkında resmi soruşturmalar başlattı. Donanma yetkilileri, 2024-2025 yıllarında tüm donanma genelinde intihar oranlarındaki artışı kabul ederek, "Embedded Mental Health" (Gömülü Ruh Sağlığı) programlarını gemilere yerleştirme, dinlenme sürelerini (dwell time) artırma ve komuta ikliminin değerlendirilmesi (DEOCS anketleri) gibi tedbirler aldıklarını açıkladı. Uzmanlar, 265 günlük dağıtımların personel devir hızı (retention) ve operasyonel hazırbulunuşluk (readiness) üzerinde uzun vadeli olumsuz etkileri olabileceğini uyarıyor.

Geminin Güncel Durumu ve Gelecek (Ekim 2026)

Bugün, 11 Ekim 2026 itibarıyla USS Abraham Lincoln, dağıtım sonrası bakım döngüsü olan Planned Incremental Availability (PIA) sürecindedir. Gemi, San Diego Naval Base'de veya Puget Sound Naval Shipyard (Bremerton, Washington) tesislerinde, nükleer reaktör bakımı, savaş sistemleri yazılım güncellemeleri (özellikle Baseline 10/ACB 20 ileri seviye yetenekler) ve F-35C Lightning II entegrasyonu için gerekli altyapı modernizasyonlarından geçmektedir. Donanma, bir sonraki dağıtım için "Work-up" (hazırlık/eğitim) döngüsünü 2027 başlarında başlatmayı planlamaktadır.

Stratejik Sonuç: Sürdürülebilirlik Sorunu

USS Abraham Lincoln'un bu görev, ABD'nin "Dağınık Denizcilik Operasyonları" (DMO) doktrini altında, tek bir platformun ne kadar uzun süre çatışma bölgesinde kalabileceğini test etti. Operasyonel olarak Houthi'nin karmaşık UAV/USV/füze saldirılarını bastırma başarası alındı, ancak bu başarın maliyeti mürettebat refahı oldu. Pentagon ve Kongre, gelecekteki 270+ günlük dağıtımların istisna mı yoksa yeni normal mi olacağını, gemi sayısı ve personel kaynakları kısıtlamaları içinde tartışmaya devam ediyor.