Trump Yönetimine 25 Eyaletten Dava: Yeni Gümrük Vergileri Tartışma Yarattı

ABD'de 25 eyaletin bir araya gelerek Donald Trump yönetimine karşı açtığı dava, Temmuz ayında yürürlüğe giren yeni gümrük vergileri üzerine yoğunlaşıyor. 60 ticaret ortağına yönelik %10 ile %12,5 arasında değişen bu vergiler; Birleşik Krallık, Çin ve Avrupa Birliği gibi ülkeleri kapsıyor. Washington yönetimi, bu yaptırımları söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma (forced labour) uygulamalarıyla mücadele etmediği gerekçesiyle hayata geçirdi.

Eyaletlerden 'Keyfi ve Hukuka Aykırı' Suçlaması

Demokratik eyaletlerin koalisyonu tarafından hazırlanan hukuki belgede, alınan kararın "keyfi, değişken ve yasaya aykırı" olduğu savunuluyor. New York Valisi Kathy Hochul, Trump'ın yasaları göz ardı ederek geniş kapsamlı vergiler uygulayamayacağını belirterek, bu adımları "çalışan aileler üzerine bir vergi" olarak nitelendirdi. Oregon Başsavcılığının temsilcisi Dan Rayfield ise, hukuka aykırı vergilerin bedelini yabancı hükümetlerin değil, Amerikan ailelerinin ödediğini ifade etti.

Gümrük Vergilerinin Kapsamı ve Savunma

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) verilerine göre, yeni gümrük vergileri ABD ithalatının %99,4'ünü kapsıyor. Bu düzenleme, 1974 tarihli ABD Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü uyarınca Japonya, Brezilya ve Tayvan gibi büyük ticaret ortaklarına uygulanıyor. Beyaz Saray sözcüsü Kush Desai ise bu konuda savunma yaparak, ABD'nin Amerikan işletmelerini sömüren uygulamalarıını engellemek için "yasal yetkisini kullandığını" belirtti.

Tartışmalar sadece içeride kalmayarak uluslararası boyuta da taşındı. Brezilya ve Japonya hükümetleri bu önlemleri "haksız" olarak nitelendirirken, Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, vergileri "politik manipülasyon için bir bahane" olarak tanımladı. Trump'ın Ocak 2025'teki göreve dönüşünden bu yana hayata geçirdiği ticaret politikaları, daha önce Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen ve şirketlere milyarlarca dolarlık iade yapılmasını sağlayan "Özgürlük Günü" (Liberation Day) vergileriyle benzerlik gösteriyor.