Trump ve Şi Jinping G20'de bir araya geldi: Ticaret ve Tayvan gölgesinde 'olumlu' sinyaller, somut adım yok

Rio de Janeiro — ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, G20 Liderler Zirvesi çerçevesinde Perşembe günü Rio de Janeiro'da kapalı kapılar arkasında yaklaşık 90 dakika süren bir görüşme gerçekleştirdi. Beyaz Sarayı'ndan yapılan açıklamada görüşme "olumlu ve yapıcı" tanımlandığına rağmen, ticaret dengesizliği, yapay zeka yonga kısıtlamaları ve Tayvan Mevzi'i gibi yapısal sorunlarda herhangi bir ilerleme kaydedildiğine dair resmi bir işaret verilmedi.

Tarife duvarları aynen korundu

Görüşmenin en kritik gündem maddesi olan ticaret savaşında her iki taraf da mevcut pozisyonlarını korudu. Trump, kampanya sürecinden beri vurguladığı "evrensel tarife" politikasından (tüm Çin ithalatı için %60'a varan oranlar) vazgeçmediğini, Şi ise ABD'nin yarım iletken sanciyonlarının ve yatırım kısıtlamalarının kalkmasını ısrarla talep ettiğini kaydetti. Çin Dışişleri Bakanlığı'nın geceleri yayınına göre Şi, "ekonomik ve ticari işbirliğinin esası karşılıklı fayda ve kazan-kazandır" vurgusunu yaptı ancak Trump'ın tarife tehditlerine karşı "gerektiği yerde karşı tedbir alacağımız" uyarısını da yineledi.

Yapay zeka ve yonga savaşı masada kaldı

Teknoloji savaşı boyutuna giren yapay zeka yonga kısıtlamaları (özellikle NVIDIA H20/H100 ve ASML litografi makineleri) görüşmenin ayrı bir oturumunda ele alındı. ABD yetkililerinden biri arka planda yaptığı açıklamada, "Çin'in askeri modernizasyonu için ileri yonga erişimini engellemek ulusal güvenlik kırmızı çizgimiz" dedi. Çin tarafı ise bu kısıtlamaların "ticari korumacılık" olduğunu ve küresel zincirleri kırdığını savundu. Her iki taraf da "uzman seviyesinde diyalog kanallarını açık tutmaya" razı olsa da, bir çözüm haritası çıkmadı.

Tayvan: 'Kırmızı çizgi' uyarısı tekerrür edildi

Görüşmenin en gergin anının Tayvan konusunda yaşandığı bildirildi. Şi Jinping, ABD'nin "bir Çin politikası"na bağlılığına dair somut adımlar atmasını, silah satışlarını durdurmasını ve Tayvan'ın "bağımsızlık güçleri"ne destek vermemesini istedi. Trump ise "Barış ve istikrar korunsa da, ABD müttefiklerine olan bağlılığı titremez" yanıtını verdi. Beyaz Sarayı kaynakları, Trump'ın Şi'ye "Denizler'de bir kaza istemiyoruz" mesajını net bir dille iletildiğini belirtti.

Fentanil ve iklim: Dar alanlarda ortak zemin arayışı

Sadece iki alanda teknik seviyede çalışma grupları kurmaya karar verildi. Birincisi fentanil öncü kimyasallarının ihracat kontrolü; Çin, ABD'nin talebi üzerine 2024'te başlatılan denetim mekanizmasını genişletmeye razı oldu. İkincisi metan emisyonları ve ormancılık konusunda bilgi paylaşımı. Her iki konuda da "ilerleme"den ziyade "süreç yönetimi" terminolojisi kullanıldı.

Uzmanlar, zirve sonrası ilk değerlendirmelerde, görüşmenin "kriz yönetimi" niteliğinde olduğunu, strateğik güven eksikliğinin giderilmediğini kaydediyor. Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'un da bugün yaptığı konuşmada "ticaret belirsizliğinin enflasyon risklerini yukarı yönlü ittiğini" vurgulaması, piyasaların bu görüşmeden somut bir rahatlama beklemediğinin göstergesi olarak okunuyor.