Trump'tan ara seçim vaadi: "Cumhuriyetçiler kazanırsa her yetişkine 5 bin dolar temettü"

Washington — Başkan Donald Trump, Kasım 2026 ara seçimlerini hedef alan kampanya sürecinde, seçmenleri oyuna çekmek için geçtiğimiz yılların pandemi yardımlarını andıran, bütçe açığı konusunda tartışmalara yol açabilecek devasa bir nakit yardımı vaadetti.

Trump, resmi sosyal medya hesabı Truth Social üzerinden paylaştığı videolarda ve son rally'lerinde, "Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi'ni hem de Senato'yu kazanırsa, ABD'deki her yetişkin vatandaşa 5.000 dolarlık bir temettü ödemesi gerçekleştireceğiz" ifadelerini kullandı. Başkan, bu ödemenin kaynağı olarak, Elon Musk'ın başkanlığında kurulan 'Hükümet Verimlilik Departmanı' (DOGE) tasarruflarından oluşacak bir 'ulusal servet fonu'nu gösterdi.

Kongre onayı olmadan ödeme mümkün mü?

Uzmanlar, Başkan'ın bu vaadinin hukuki ve mali altyapısının zayıf olduğunu vurguluyor. ABD Anayasası'na göre harcama yetkisi Kongre'ye aittir. Başkan, tek başına yeni bir harcamayı veya nakit transferini deklare edemez; bu tür bir program için her iki meclisin de onaylı yasama süreci şart. Hatta Cumhuriyetçiler her iki meclisi de kazansa bile, partinin mali disiplin kanatındaki muhalefet ve Senatodaki 'filibuster' (uzatma taktiği) engelleri, 5.000 dolarlık evrensel bir ödemenin geçmesini zorlaştırabilir.

Maliye Bakanlığı verilerine göre, yaklaşık 260 milyon yetişkin vatandaşa 5.000 dolar ödeme yapılması, federale bütçeye tek seferde 1.3 trilyon dolar maliyet getirecektir. Bu rakam, 2024 yılı federal bütçe açığının neredeyse yarısına tekabül ediyor. Trump ekibi, bu maliyetin DOGE tasarrufları ve gümrük gelirleriyle karşılanacağını iddia ediyor ancak Kongre Bütçe Ofisi (CBO) henüz bu konuda resmi bir skorlama (maliyet analizi) yayınlamadı.

Seçmen tepkisi ve demokratik muhalefet

Demokratik Parti liderleri, vaadi "seçmen satın almak" ve "ekonomiyi enfasyona itmek" olarak niteledi. Senat Çoğunluk Lideri Chuck Schumer, "Başkan, bütçe denetimini Kongre'den çalmak isteyen bir otoriter zihniyet sergiliyor" dedi. Cumhuriyetçi Parti içinden de, borç limiti mücadeleleri ve enflasyon riskleri nedeniyle bu vaadin riskli bulundurulduğu sızıyor.

Anketlerde vaadin popülerliği, düşük gelirli seçmenlerde yüksek çıkarken; bağımsız ve ortadaki seçmenlerin çoğunluğunda "gerçekçi değil" algısı hakim. Kasım'da sandıkta bu vaadin ne derece oy kaydırıcı olacağı, enflasyon verilerinin seyrine ve işsizlik oranlarına bağlı olarak belirlenecek.