Trump Dallas'ta Tarihi Orta Dönem Kongresini Açıyor: Onay Oranı Düşüşü ve Kongre Kontrolü Riski Gölgesinde

Dallas — ABD Cumhuriyetçi Partisi ve önderi Donald Trump, bugün 9 Eylül Çarşamba günü Texas'taki Dallas'ta, tarihinin nadir görülen bir hamlesiyle orta dönem seçimlerinden wenige hafta önce bir parti kongresini başlatıyor. American Airlines Center'da iki gün sürecek etkinlik, genellikle başkan adayı belirlenmesi için yapılan kongrelerin, bu kez tamamen seçim kampanyası ve para toplama aracı olarak tasarlandığını gösteriyor.

Tarihi bir ilk: Neden şimdi kongre?

Cumhuriyetçi Milli Komitesi (RNC) bu etkinliği "Amerikan siyasi tarihindeki bir ilk" olarak nitelendiriyor. Geçmişte partiler, başkanlık seçim yılının yazında adaylarını resmileştirmek için toplanırdı. Ancak 2026'da başkanlık seçimi yok. Bu kongre, aday belirleme süreci (delege oylaması) içermeyen, yerine 53 ve 56 konuşmacı/öğe içeren, Trump odaklı bir "süper miting" ve fonksiyonuna dönüştürülmüş bir yapıya sahip. Resmi programa göre ilk gün vergi kesintileri, sağlık, göçmenlik ve sınır politikası; ikinci gün ise aile ekonomisi, bahşiş/mesai vergileri ve Sosyal Güvence konularına odaklanılacak. Dikkat çekici olan, ABD-İsrail-İran gerginliği ve Trump'ın agresif gümrük politikasının programda neredeyse yer almaması.

Trump ve Vance iki gecede de sahne alacak

Kongre yerel saat 15:00-21:00 (GMT 20:00-02:00) aralığında seyredecek. Trump her iki gecede de konuşacak; bugün açılış konuşmasını, yarın Perşembe gecesi 20:00-21:00 (Cuma 02:00-03:00 GMT) aralığında kapanış anahtar konuşmasını yapacak. Başkan Yardımcısı JD Vance bugünkü gecenin kapanış konuşmacısı olacak. Trump, gazetecilere "Ken Paxton üzerinde odaklanacağız, onun seçilmesini sağlamamız gerekiyor" diyerek Texas Adli Bakanı Ken Paxton'ın Senat yarışmasını kişisel bir test haline getirdi. Trump, dört dönemlik Senatör John Cornyn yerine Paxton'ı desteklemişti.

Düşen onay oranları ve NFL çatışması riski

Trump, Ocak 2025'te yaklaşık %52 onay oranıyla görev başına gelmişken, büyük anket ortalamalarında bu oran %38'e, son haftalardaki Reuters/Ipsos ve Financial Times/Focaldata anketlerinde ise %33'e gerilemiş. Bu düşüş, Temsilciler Meclisi kontrolünün zaten zorlu olduğu gibi, Senato'nun da oyuna girdiği endişesini derinleştiriyor. Kongrenin etkisini sınırlayabilecek iki harici faktör de öne çıkıyor: Yarın Perşembe gecesi Trump'ın kapanış konuşması, NFL sezon açılış maçlarıyla çakışıyor; ayrıca hafta boyunca 11 Eylül anma törenleri de dikkati dağıtıyor. Bazı Cumhuriyetçi yetkililer, etkinliğin Haziran sonunda ani kararlaştırılması nedeniyle organizasyonun istenen gösteri efektini verip vermeyeceğini sorguluyor.

Zorlu yarışlardaki adaylar "mesafe alıyor"

Kongrenin seçmen hareketliliği sağlayacağı iddiasına tüm Cumhuriyetçiler inanmıyor. Michigan'da Abdul El-Sayed'e karşı koşan Mike Rogers, Ohio'da Sherrod Brown'a karşı mücadele eden Jon Husted ve Georgia'da Jon Ossoff'u hedef alan Mike Collins katılıma onay verdi. Ancak Maine'in savunmasız Senatörü Susan Collins, rakibi Troy Jackson'a karşı risk almamak adına gelmeyeceğini açıkladı. Iowa'da 2024'te sadece 0,1 farkla kazanan Mariannette Miller-Meeks de "Bölgemde olmam gerekiyor" diyerek etkinlikten uzaklaştı. AP verilerine göre Michigan, Wisconsin, Texas ve Georgia gibi kritik eyaletlerde Demokratik ön seçim katılımı rekor kırarken, Cumhuriyetçi katılımı durağan seyrediyor; bu durum kongreye katılan adayların "Trump'ın gölgesi" altına girip girmeyeceği hesaplamasını zorlaştırıyor.

Demokratlar protesto ediyor, DNC borçta

Sol çizgili gruplar Dallas'ta protesto eylemleri düzenlerken, Temsilciler Meclisi Demokrat Lideri Hakeem Jeffries, dört Demokrat milletvekiliyle karşı program yapacağını duyurdu. Demokrat Milli Komitesi (DNC) ise 2024 başkanlık seçiminin ardından başına gelen mali darbe (Washington merkezi $15 milyon krediye rehin edilerek) nedeniyle kendi orta dönem kongresini yapmaktan vazgeçti. RNC'nin kongre maliyeti henüz açıklanmadı.