Thüringen'de INSA Anketi: CDU Düşüşte, AfD İki Katından Güçlü

INSA'nın son Thüringen anketinde CDU'nun düşüşü devam etti; parti, Die Linke ile neredeyse eşit seviyeye gerilerken AfD, CDU ve Linke'nin her birinden iki katından fazla güçlü bir konuma yerleşti. Anket, doğu Almanya eyalet siyasetinde AfD'nin blokaj gücünü pekiştiren ve merkez sağın erimesini gözler önüne seren bir trendi yansıtıyor.

Thüringen, Almanya federal sisteminde eyalet parlamentosu (Landtag) aracılığıyla yönetilen ve başkenti Erfurt olan bir doğu eyaleti. INSA (Institut für neue soziale Antworten), eyalet siyasetine odaklanan anketleriyle tanınan bir kurum. Sonuçlar, eyalet seçmeninin niyetini ölçen bir "Sonntagsfrage" (pazar sorusu) formatında yayımlandı.

2024 seçim sonuçları referans alınca trend daha net görünüyor

1 Eylül 2024'teki Thüringen eyalet seçimlerinde partiler şu sonuçları almıştı:

• AfD: %32,8
• CDU: %23,6
• BSW (Sahra Wagenknecht Birliği): %15,8
• Die Linke: %13,1
• SPD: %6,1
• Yeşiller: %3,2
• FDP: %1,1

Son INSA anketi, bu tabloyu güncelleyerek CDU'nun oylarını daha da erittiğini ve Linke ile neredeyse aynı seviyeye geldiğini; AfD'nin ise CDU ve Linke'nin her birinden iki katından fazla güçlü bir pozisyona yükseldiğini gösteriyor. BSW'nin koalisyon ortağı olarak konumu ve SPD ile Yeşiller'in düşük seviyelerde seyretmesi, eyalet siyasetindeki parçalanmayı derinleştiriyor.

Koalisyon aritmetiği: Mario Voigt'in seçenekleri daralıyor

2024 seçimlerinden sonra CDU lideri ve eyalet başbakanı Mario Voigt, SPD ve BSW ile bir koalisyon kurarak AfD'yi hükümet dışında tuttu. Bu yapı, AfD'nin seçim zaferine rağmen iktidar dışında kalmasını sağlayan "Brandmauer" (yangın duvarı) ilkesinin Thüringen'deki pratik uygulamasıydı. AfD'nin anketlerde güçlenmesi, bu koalisyonun parlamento aritmetiğini zorlaştırıyor: AfD'nin grup büyüklüğü arttıkça, hükümetin meclis çoğunluğunu koruması daha da kritik hâle geliyor.

Die Linke ise muhalefette, eski eyalet başbakanı Bodo Ramelow'un liderliğindeki kadrosuyla mecliste güçlü bir blok olarak kalıyor. Linke'nin CDU ile neredeyse eşit seviyeye gelmesi, sol kanadın yeniden toparlandığını ve Voigt hükümetinin alternatif arayışlarını sınırladığını gösteriyor.

Brandmauer tartışması ve Björn Höcke'nin stratejisi

AfD'nin Thüringen fraksiyon başkanı Björn Höcke, partinin eyalet örgütünü "normalleştirme" stratejisiyle yönetiyor. AfD, doğu eyaletlerinde kendini merkez sağın alternatifi olarak konumlandırıyor ve koalisyon dışına itilmesini "demokratik meşruiyetin inkârı" olarak çerçeveliyor. Brandmauer ilkesi, CDU ve diğer merkez partilerin AfD ile her düzeyde iş birliği yapmamasını öngörüyor; ancak AfD'nin oy oranının artması, bu tabuyu zorlayan baskıları da beraberinde getiriyor.

Thüringen'de AfD'nin "blokaj gücü", partinin tek başına hükümet kuramamasına karşın, diğer partilerin koalisyon seçeneklerini daraltması ve meclis içi dengeleri belirlemesi anlamına geliyor. Bu durum, eyalet yönetiminde kararsızlık riskini ve sık sık erken seçim tartışmalarını gündeme taşıyor.

Metodoloji ve diğer kurumlarla uyum

INSA, çevrimiçi panel ve telefon görüşmelerini (CATI) birleştiren karma bir metodoloji kullanıyor; ağırlıklandırma yaş, cinsiyet ve eğitim değişkenlerine göre yapılıyor. Thüringen gibi küçük eyaletlerde düzenli alan çalışması yapan kurum sayısı sınırlı; Forsa, Infratest dimap ve Forschungsgruppe Wahlen gibi büyük anket kurumları daha çok federal ve büyük eyalet verilerine odaklanıyor. Bu nedenle INSA'nın eyalet odaklı anketleri, Thüringen siyaseti için önemli bir referans noktası işlevi görüyor.

Federal perspektif: 2029'a giden yol

2025 federal seçimlerinden sonra CDU lideri Friedrich Merz başbakanlığındaki CDU-SPD koalisyon hükümeti işbaşında. Federal düzeyde de AfD'nin oy oranları %20'nin üzerinde seyrediyor ve CDU/CSU %25-28 bandında. Thüringen'deki trend, federal siyasetin nabzını da tutuyor: doğu eyaletlerinde AfD'nin yükselişi ve merkez sağın erimesi, 2029 federal seçimlerinde koalisyon aritmetiğini ve Brandmauer tartışmasını daha da keskinleştirecek.

Almanya'daki siyasi konjonktür, göç ve güvenlik politikaları üzerinden Türkiye-Almanya ilişkilerini de dolaylı olarak etkiliyor; ancak bu anketin doğrudan bir Türkiye boyutu bulunmuyor.