Suudi Arabistan'ın Yemen Büyükelçisi: Babelmendeb Boğazı Husilerden temizlendi

Riyad/Adan — Suudi Arabistan'ın Yemen Büyükelçisi Muhammed el-Cabir, stratejik önemi son derece yüksek olan Babelmendeb Boğazı'nın Houthi milislerinden tamamen temizlendiğini resmi kanallarıyla açıkladı. El-Cabir, hesabından yaptığı paylaşımda "Boğaz, uluslararası denizcilik güvenliği için Houthi tehdidinden arındırıldı" ifadelerini kullandı. Gelişme, iki yıldır süren Küdeniz krizi ve Yemen barış müzakereleri açısından en somut askeri-siyasi ilerleme olarak değerlendiriliyor.

Küdeniz ticaret rotası için ne anlama geliyor?

Babelmendeb, Mısır'ın Suez Kanalı'na giren gemi trafiğinin geçiş yaptığı, dünya petrol ve konteyner taşımacılığının yakında %12'sini karşılayan dar boğazdır. Kasım 2023'ten bu yana Houthi'lerin İsrail bağlantılı gemilere yönelik roket ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları, global lojistik maliyetleri %300'e kadar artırmış, büyük navlun şirketlerini Kıta Avrupası rotasına (İyi Umut Burnu) zorlamıştı. Boğazın "temizlendiği" bildirimi, güvenlik koridorunun yeniden kurulduğunun ve standart sigorta primlerinin (War Risk Premium) düşmeye başlayacağının ilk resmi işaretidir. Mısır yetkilileri, Suez Kanalı geçiş geliri 2024'te %60 düştükten sonra bu gelişmeyi "hayati" olarak nitelendirdi.

Askeri operasyon mu, diplomatik anlaşma mı?

Resmi açıklamada operasyonun niteliği (askeri harekat mı, yoksa Oman aracılığıyla yürütülen Suudi-Houthi görüşmelerinin bir sonucu mu) netleştirilmedi. Ancak son aylarda Riyad'ın Sana'a ile doğrudan masaya oturduğu, Riyad'te Houthi heyetlerinin kabul edildiği ve "silahsızlanma karşılığı ekonomik paket" masada olduğu biliniyor. Uzmanlar, boğazın temizlenmesinin, güven güvenlik komitesinin (JMC) denetiminde bir "deskalasyon bölgesi" ilan edilmesiyle gerçekleşmiş olabileceğini, bu durumda Houthi ağır silahlarının boğaz kıyılarından çekildiğini öne sürüyor. BM Yemen Özel Temsilcisi Hans Grundberg, gelişmeyi "güven inşası için kritik bir adım" olarak tanımladı.

Erişim güvencesi henüz tam değil

Deniz sigorta brokercileri (Marsh, Willis Towers Watson), "Resmi bildirim önemli ancak sigorta primlerinin normalize olması için boğazda en az 2-3 hafta kesintisiz, olayszsız ticari geçiş gözlemlenmesi gerekiyor" uyarısında bulundu. AB Denizcilik Güvenlik Merkezi (MSCHOA) ve ABD'nin 5. Filosu (NAVCENT) henüz "tehdit seviyesi düşürüldü" resmi navigasyon uyarısı (NAVWARNING) yayınlamadı. Ticarethane kaynakları, ilk test geçişlerinin Suudi ve Birleşmiş Arap Emirlikleri bayraklı tankerlerle yapılacağını, batılı gemilerin ise koruma gemisi eşliğini bekleyeceğini belirtiyor.

Yemen Hükümeti Başkanı Reşad el-Alimi, gelişmeyi "halkımızın boynundaki hapsiri kırdı" diye yorumlarken, Houthi tarafından (Ansarullah) henüz bir onay ya da redd gelmedi. Önümüzdeki 48 saat, boğazda birincil deniz trafiğinin nasıl yönetileceği ve BM denetiminde bir deniz güvenlik mekanizması kurulup kurulmayacağı konusunda netleşecek.