Suriye Cumhurbaşkanı El-Şaraa, New York'ta Macron ile görüştü: Yaptırımlar ve geçiş süreci masada

New York — Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şaraa, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu için New York'ta bulunduğu sırada Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile iki tarafı bekleyen kritik bir ikili görüşme gerçekleştirdi. Elysee Sarayı ve Suriye Cumhurbaşkanlığı'ndan yapılan ayrı açıklamalarda, görüşmenin "yapıcı ve detaylı" geçtiği, her iki liderin de ilişkilerin yeni bir sayfa açılması yönünde irade bildirdiği kaydedildi.

Yaptırımların kalkması ve ekonomik canlanma odaklandı

Görüşmenin en somut sonucunu Avrupa Birliği (AB) yaptırımlarının gündeme getirilmesi oluşturdu. Fransız yetkilileri, Suriye'nin geçiş yönetiminin attığı reform adımlarının —özellikle yeni anayasa taslağının hazırlanması ve seçim takviminin netleştirilmesi— değerlendirildiğini, bu çerçevede AB'nin "koşullu ve aşamalı" bir yaptırım hafifletme paketi hazırlama niyetinde olduğunu aktardı. Paris, özellikle bankacılık kanallarının yeniden canlanması ve insani yardımın gelişinin ötesinde, özel sektör yatırımlarını teşvik edecek yasal altyapının kurulmasının şart olduğunu vurguladı.

Siyasi geçiş takvimi ve kapsayıcılık kriterleri

Macron, görüşmede Suriye'nin siyasi geçiş sürecinin "kapsayıcı, güvenilir ve zamanlı" olmasının Fransa için kırmızı çizgi olduğunu tekrar hatırlattı. El-Şaraa ise geçiş sürecinin 2025 sonuna kadar tamamlanarak serbest seçimlerle sona ereceğini, bu yolda tüm Suriye bileşenlerinin —Kürtler, Hıristiyanlar, Düruiler ve aşiret yapıları— meclis ve yürütme organlarına dahil edilmesi için çalışıldığını belirtti. Fransa, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Damascus arasındaki entegrasyon müzakerelerinin hızlandırılmasını talep ederken, El-Şaraa tarafı "bütünlüğü bozmayan bir desentralizasyon modeli" üzerinde uzlaşı arayışında olduğunu sinyalli verdi.

Bölgesel güvenlik: Lübnan ve terörle mücadele

Görüşmenin ayrı bir boyutu bölgesel güvenlik arşivi oluşturdu. İki lider, Lübnan sınırındaki gerginliklerin önlenmesi ve Silahsızlanma, Geri Çekilme ve Yeniden Entegrasyon (DDR) programlarının hızlandırılması konusunda hemfikir kaldı. Macron, Hizbullah'ın Suriye sınırındaki varlığının azaltılması ve UNGÜLlü任务 (UNIFIL) görev alanının güçlendirilmesi yönünde Suriye'nin aktif rol oynamasını beklediğini ifade etti. El-Şaraa ise DAİŞ'in (İŞİD) Suriye çöllerindeki uyuyan hücrelerinin tehdidine karşı istihbarat paylaşımının derinleştirilmesi ve sınır güvenliği için teknik ekipman desteği talep etti.

Diplomatik gözlemciler, Macron'un bu görüşmeyi AB içinde Suriye dosyasını taşıyan "motor" konumunu pekiştirmek için kullandığını, ancak Almanya ve Hollanda gibi ülkelerin insani haklar ve geçmiş hesaplaşması konularında daha temkinli bir duruş sergileyebileceğini kaydediyor. El-Şaraa için zirve, Batı ile meşruiyet ve ekonomik nefes alanı kurma çabasının en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.