Siirt'te üzüm hasadı bitti, pekmez kazanları kaynamaya başladı: "Atalarımızın mirası"

Siirt'in Kurtalan ilçesine bağlı Üçpınar köyünde bu yılki üzüm hasadı tamamlanır tamamlanmaz, köyün neredeyse her evinde pekmez kazanları ateşe kondu. Köylüler, atalarından devraldıkları geleneksel yöntemlerle bağlarından topladıkları üzümleri şireye, şireyi de uzun saatler kaynatarak pekmeze dönüştürüyor.

Sabahleyin başlayan iş akşama kadar sürüyor

Üretim süreci feci sabahları bağlarda üzüm toplanmasıyla başlıyor. Toplanan üzümler, köyün ortak sıkma alanlarında veya ev ahırlarındaki geleneksel preslerde ezilerek şiresi ayrılıyor. Elde edilen şire, demir kazanlarda sürekli karıştırılarak koyulaştırılıyor. Bu süreç, ailelerin tüm üyelerinin —büyükten küçüğe— omuz omuza verdiği kolektif bir emek gerektiriyor.

"Bu kültürü kaybetmemek için elimizden geleni yapıyoruz"

Köy sakinlerinden Mahsum Keklik, pekmez yapımının sadece bir gıda üretimi olmadığını, kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültürel miras olduğunu vurguladı. Keklik, "Üzümlerimizi geleneksel yöntemlerle işleyerek pekmez elde ediyoruz. Bu iş hem emek hem de sabır istiyor. Büyüklerimizden öğrendiğimiz bu geleneği biz de sürdürerek gelecek nesillere aktarmak istiyoruz" dedi.

Keklik, üretimin ekonomik boyutuna da dikkat çekerek, ihtiyaç fazlası pekmezin satışının aile bütçelerine katkı sağladığını belirtti. Köyde üretilen pekmezin büyük kısmı kış ayları tüketimi için depolanırken, fazlası çevre ilçelere ve Siirt merkeze satılabiliyor.

Geleneksel yöntem koruyan son köylerden biri

Üçpınar, endüstriyel üretimin baskısıyla bu geleneğin kaybolmaya başladığı bölgede, hâlâ tamamen ahşap ateşli kazan ve el emeğiyle pekmez üreten nadir yerleşimlerden biri. Köylüler, tavan aralarına asılan büyük kaplarda sakladıkları pekmezin, katkısız ve doğal olması nedeniyle bölge pazarlarında aranan bir ürün haline geldiğini söylüyor.