Sigara içen herkes neden kanser olmaz? Genetik sır çözülüyor

Yıllarca sigara kullanan bazı bireylerin kansere yakalanırken, benzer alışkanlıklara sahip diğerlerinin sağlıklı kalması tıp dünyasında uzun süredir tartışılan bir konu. Cambridge Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen yeni bir çalışma, bu farkın temelinde yaşam tarzından ziyade, hücrelerin DNA hasarına verdiği genetik tepkilerin yattığını ortaya koydu.

DNA Hasarı ve Hücresel Onarım Mekanizması

Sigara dumanı, ultraviyole ışınlar ve çeşitli kimyasallar DNA'da mutasyonlara yol açarak hücre yapısını bozabiliyor. Ancak bilim insanlarına göre asıl belirleyici olan, DNA'nın ne kadar hasar gördüğü değil, hücrenin bu hasarı nasıl onardığı veya bu durumla nasıl başa çıktığıdır. Hücreler yaşam boyunca birçok mutasyon biriktirse de, bunların çoğu zararsızdır. Fakat bazı mutasyonlar hücrenin doğal ölüm mekanizmasını devre dışı bırakarak kontrolsüz çoğalmaya ve zamanla tümör oluşumuna neden olur.

Deneylerde 'Sürücü Mutasyonlar' Öne Çıktı

Araştırmacılar, çevresel faktörleri standardize etmek adına farklı genetik özelliklere sahip gruplar üzerinde deneyler gerçekleştirdi. Tütün dumanında da bulunan kanserojen bir bileşik olan dietilnitrosamin (DEN) maddesi kullanılarak yapılan analizlerde, yaklaşık 600 tümörün genomu incelendi. Elde edilen veriler şu kritik noktaları ortaya çıkardı:

• Tümörlerin çoğu, hücre büyümesini kontrol eden MAPK sinyal sistemini aktive ederek benzer biyolojik sonuçlara ulaştı.
• Ancak her genetik grupta, tümörü başlatan "sürücü mutasyonlar" farklılık gösterdi.
• Bazı genetik yapılarda, tüm genomun iki katına çıktığı büyük kromozomal değişikliklerin daha sık görüldüğü tespit edildi.

Kişiselleştirilmiş Kanser Tedavisi Dönemi

Araştırmanın baş yazarlarından Prof. Duncan Odom, kanserin tamamen tesadüfi olmadığını, tümörlerin benzer sonuçlara ulaşsa da bu yola giriş yönteminin bireyin genetik yapısına bağlı olduğunu vurguluyor. Bu bulgular, gelecekte tedavi planlarının sadece tümörün tipine göre değil, hastanın doğuştan gelen genetik haritasına göre belirlenebileceği anlamına geliyor.

Çalışmanın ortak yazarı Dr. Sarah Aitken ise genetik farklılıkların önleyici sağlık taramalarında temel bir kriter olması gerektiğini belirtiyor. Araştırmanın mevcut aşamada fare modelleri ve karaciğer kanseri üzerinde yoğunlaştığı, ancak benzer mekanizmaların insanlarda ve farklı kanser türlerinde test edilmesinin planlandığı bildirildi.