Saksonya-Anhalt'ta AfD tarihi zafer: CDU yarıya düştü, koalisyon krizine girdi

Almanya'nın doğu eyaletlerinden Saksonya-Anhalt'ta yapılan eyalet meclisi seçimlerinde, Almanya için Alternatif (AfD) oyların %44,5 ini alarak tarihi bir zafer kaydetti. Mevcut Başbakan Sven Schulze liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise 2021 seçimlerindeki %37,1'lik sonucundan %18,5'e düşerek tarihi bir yenilgi aldı. Sandık çıkış anketlerine (Intratest dimap) göre Sosyal Demokratlar (SPD) %8, Sol Parti %9, Yeşiller %9 ve Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) baraj sınırında %5 ile Meclis'e girdi.

Mutlak çoğunluk kaçtı, 3 sandalye eksik

87 sandalyelik eyalet meclisinde mutlak çoğunluk için 42 sandalye gereken AfD, tahmini 39 sandalye ile tek başına hükümet kurma eşiğinin hemen altına kaldı. BSW barajı aşmasaydı AfD 41 sandalye alabilirdi. Bu tablo, AfD'nin mutlak çoğunluk olmadan hükümet kurmak için bir ortağa muhtaç olduğunu gösteriyor. Ancak CDU Genel Sekreteri Franziska Hoppermann "Radikallerle, özellikle sağcı radikallerle çalışmayacağız" diyerek koalisyonu kapattı. SPD, Yeşiller ve Sol Parti de AfD ile iş birliğini reddediyor.

Merz için federal alarm çaldı

Sonuç, Almanya Başbakanı ve CDU Federal Başkanı Friedrich Merz için ağır bir darbe. Merz, seçim kampanyasında AfD'nin oylarını yarıya indirmeyi hedeflemişti; aksine CDU oyları neredeyse ikiye bölünd. Ulusal anketlerde de CDU/CSU ittifakı AfD'nin gerisinde. Merz'in liderliği ve federal hükümetin istikrarı artık tartışma konusu.

Sokaklar protesto etti, Brandenburg Kapısı'nda büyük eylem

Seçim gecesi Frankfurt am Main'de 2.500 kişi, Berlin'de yüzlerce kişi AfD'nin yasaklanması ve "brandmauer" (güvenlik duvarı) politikasının korunması için gösteri yaptı. Pazartesi akşamı Berlin Brandenburg Kapısı'nda polisin 5.000 katılımcı beklediği büyük bir protesto planlanıyor.

Siegmund: "Tarih yazdık, Almanya'yı buradan değiştireceğiz"

AfD'nin eyalet başbakan adayı Ulrich Siegmund, ARD'ye "Tam da başarmak istediğimiz şeyi başardık. Bu eyalette tarih yazdık" dedi. AfD Eş Genel Başkanı Tino Chrupalla ise "CDU'yu yarı yarıya küçülttük" diyerek sonucu federal bir sinyal olarak çerçeveledi. Siegmund azınlık hükümeti ihtimalini reddederek, mutlak çoğunluk sağlarsa başbakan olacağını, sağlayamazlarsa "köklü dönüşüm isteyen tüm güçlere el uzatacaklarını" ama şu an böyle bir güç görmediklerini söyledi.

Şimdi ne olacak? 6 Ekim sonrası belirsizlik

Yeni meclis en geç 6 Ekim'de toplanacak. Anayasa'ya göre yeni başbakan seçilene kadar mevcut CDU-SPD-Yeşiller koalisyonu görevde kalmaya devam edecek. Süre sınırı yok. Eğer AfD dışı partiler (CDU 16, SPD 7, Sol Parti 8, Yeşiller 8, BSW 5 = 44 sandalye) birleşirse teknik çoğunluk oluşur ama CDU, Sol Parti ile de koalisyonu reddediyor. Bu tablo, eyaletin yönetimsizlik ve yeniden seçim riskiyle karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor.