Rusya'da Veba Enstitüsünde Çalışan Öldü: 200 Kişi Gözlem Altında, Yetkiler 'Risk Yok' Dedi

Novosibirsk'teki Devlet Viroloji ve Biyoteknoloji Araştırma Merkezi (Vector) bünyesindeki laboratuvarında meydana gelen bir olay sonucu bir çalışanın öldüğü ve bu süreçte yaklaşık 200 kişinin tedbir amacıyla tıbbi gözlem altına alındığı Rus basını tarafından doğrulandı. Olay, geçen hafta sonlarına doğru medyaya sızıp hızla gündem oldu.

Olay Nasıl Gelişti?

Rusya'nın tüketici hakları ve refah denetimi kurumu Rospotrebnadzor'dan yapılan resmi açıklamada, Enstitü'nün yüksek güvenlikli (BSL-4) laboratuvarlarından birinde görev yapan bir araştırmacının "laboratuvar kazası" sonucu enfekte olduğu, tedaviye rağmen hayatını kaybettiği belirtildi. Kurum, enfeksiyonun veba (plague) bakterisi (Yersinia pestis) kaynaklı olduğunu onayladı. Olayın tarihi "geçen hafta" olarak ifade edilse de, resmi bildirimde kesin ölüm tarihi paylaşılmadı.

200 Kişi İzolasyonda, "Salgın Riski Yok" Deniliyor

Olayın ardından yetkiler, ofis personelinden temizlik görevlilerine, aile fertlerine kadar uzanan yaklaşık 200 teması tespit edip tıbbi gözetim altına aldı. Bu kişilerden hiçbirinde hâlâ belirti görülmediği, potansiyel enfeksiyon zincirinin kırıldığı aktarıldı. Rospotrebnadzor, "Halk sağlığı için herhangi bir tehdit bulunmuyor, durum kontrol altındadır" ifadelerini kullandı. Enstitü yönetimi de laboratuvarın faaliyetlerinin kesintisiz devam ettiğini, güvenlik protokollerinin gözden geçirildiğini bildirdi.

Vector Enstitüsü Neden Bu Kadar Hassas?

Soğuk Savaş döneminde biyolojik silah programlarının merkezi olan ve dünyadaki iki resmi çicek çiçeği (variola) virüsü stokunu (diğeri ABD'de CDC) barındıran Vector, son yıllarda Ebola, Marburg ve veba gibi yüksek riskli patojenler üzerinde çalışıyor. 2019'da da bir laboratuvar patlaması yaşanmış, o sırada da "tehlike yok" denilmişti. Uluslararası uzmanlar, olayı "standart bir laboratuvar kazası" olarak nitelendirirken de, Sovyet miraslı bu tesislerdeki şeffaflık eksikliğini ve eski altyapı risklerini gündeme getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Süreci Takip Ediyor

DSÖ Avrupa Bürosu, Rusya yetkilileriyle temas halinde olup durumun değerlendirildiğini açıkladı. Uluslararası Sağlık Yönetmeliği'ne (IHR) göre veba gibi hastalıklar anında bildirilmesi zorunlu olsa da, laboratuvar kaynaklı enfeksiyonlarda bildirim süreci ve detay paylaşımı her zaman tartışma konusu olur. Bilim insanları, enfeksiyonun kaynağının (iğne batması, aerosolsolunma vb.) netleştirilmesinin, gelecekteki önlemler için kritik olduğunu vurguluyor.