Rusya'da Mevduat Faiz Vergisi: Hesaplama, Muafiyet Tutarı ve 2024-2025 Yeni Kuralları

Moskova — Rusya Federasyonu'nda banka mevduatlarından ve hesap bakiyelerinden elde edilen faiz gelirleri, 2021 yılından itibaren kişisel gelir vergisi (NDFL) kapsamına girmiştir. Vergi, mevduatın kendisi değil, sadece faiz geliri üzerinden hesaplanır. Federal Vergi Hizmeti (FNS), bankaların bildirdiği veriler doğrultusunda vergiyi otomatik hesaplar; mükellefin ayrı bir beyanname vermesi gerekmez.

Vergi Tabanı Nasıl Belirlenir?

Vergiye tabi tutar, yıl içinde elde edilen toplam faiz gelirinden vergi muafiyeti tutarı düşülerek bulunur. Muafiyet tutarı sabit değil; Merkez Bankası'nın (CBR) yılın 1 Ocak tarihindeki ana faiz oranı (key rate) ile 1 milyon rubl çarpılarak hesaplanır.

Formül: Muafiyet = Ana Faiz Oranı (%) × 1.000.000 RUB.

Örneğin; ana faiz oranı %18 ise, yıllık 180.000 RUB'a kadar faiz geliri vergiden muaftır. Bu limitin üzerindeki kısım vergiye tabi tutulur. Yabancı para mevduatları için faiz geliri, Merkez Bankası'nın gelir alındığı günkü resmi kuru üzerinden ruble çevrilir.

Vergi Oranları ve Ödemeler

• Rusya vergi mükellefleri: Yıllık toplam gelir 5 milyon RUB'ın altındaysa %13, üstündeyse %15.
• Vergi mükellefi olmayanlar (yabancılar): %30 sabit oran.
• Ödeme son tarihi: Gelir elde edildiği yılın takibindeki yılın 1 Aralık'ı (Örn: 2024 gelirleri için 1 Aralık 2025).

Bankalar, yıl içinde kesintiye tabi faiz ödediğinde herhangi bir stopaj yapmaz; tüm hesaplama ve bildirim süreci yıl sonuna kadar FNS tarafından merkezi olarak yürütülür. Mükellef, FNS "Kişisel Hesap" portalından veya "Gosusluglar" üzerinden hesaplanan vergiyi görüntüleyip ödeyebilir.

İstisnalar ve Özel Durumlar

Vergiden tamamen muaf tutulan mevduat türleri şunlardır:

• Eskiden "Sberbank" olarak bilinen ve şimdi "Sber" markasıyla faaliyet gösteren bankanın, 2011 yılı sonuna kadar açılmış "Sberbank Kitapçığı" (Sberegatel'naya knizhka) mevduatları.
• Bazı bölgelerde (örneğin Kırım, Sevastopol, Yeni Rusya bölgeleri) belirli tarihler öncesine ait özel mevduatlar.
• Escrow hesaplarında (ipotekalı konut alımında) biriken faiz gelirleri.

Yüksek ana faiz oranı dönemlerinde (2023-2024 gibi) muafiyet limiti artarak küçük ve orta büyüklükteki birikimcilerin çoğunu vergiden çıkarmakta, ancak büyük sermaye sahipleri için vergi maliyeti ciddi oranda artmaktadır.