Riyad'da İkinci Mekke İttifakı Zirvesi: Huti Tehdidi ve Kırmızı Deniz Güvenliği Gündemde

Riyad'da başlayan İkinci Mekke İttifakı Savunma Bakanları Zirvesi'nin gündemini, Huti militanlarının Kırmızı Deniz'deki uluslararası ticaret rotalarına yönelik artan fırtına ve balistik füzeli saldırıları ile Yemen hükümetinin kuzeydeki kontrol bölgelerini genişletmek için başlattığı 'Zafer Operasyonu' belirledi. 41 üye ülkenin savunma yetkililerinin katıldığı iki günlük toplantı, 2015'ten bu yana işlevsiz kalan İslâm Askerî İttifak'ın (İMAFT) operasyonel yeniden yapılanmasının da sınavı oldu.

Kırmızı Deniz'de yeni güvenlik mimarisi

Suudi Savunma Bakanı Prens Halid bin Selman'ın açılış konuşmasında "bölge güvenliğinin bölge ülkeleri tarafından sağlanması" vurgusu, ABD merkezli 'Muhafızlar İşbirliği'nden ayrı bir otonom deniz güvenliği mekanizması arayışını işaret ediyor. İttifak kaynaklarının sızdırdığı taslak karara göre; üye ülkelerden en az 12'si, Bab el-Mendep ve Suveyş Kanalı girişlerinde sürekli görev alacak birleşik bir deniz gücü kurmak için gemiler ve denizaltı sevk edecek. Bu güç, Huti kontrollü Hudeyde ve Salif limanlarından çıkan silah yüklemelerini denizde visite edip durdurma yetkisine sahip olacak.

Yemen'de kara operasyonlarına hava kalkanı

Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi'nin Riyad'a getirdiği talep, Marib ve Cebel frontsındaki askeri harekatın Suudi F-15SA ve Tornado savaş uçaklarıyla desteklenmesi yönünde. Toplantıya yakın diplatik kaynaklar, Suudi Arabistan'ın Huti toplama alanlarına ve füzeli rampalarına yönelik "sınırlı, kesin ve önden bildirimli" hava operasyonlarına onay verdiğini, ancak Sanaa ve Saade gibi yoğun nüfuslu kent merkezlerinin hedef dışı bırakıldığını aktardı. Bu karar, Ocak 2024'teki ABD-İngiltere saldırılarından farklı olarak, İttifak çatısi altında "İslam dünyasının meşruiyeti" ile gerçekleştirilecek.

İran faktörü ve Suudi-Arabistan dengesizliği

Pekin aracılığıyla Mart 2023'te imzalanan Suudi-İran normalleşme süreci, Huti dosyasında bir tuzak oluşturuyor. Riyad, Tehran'ın Huti'lere geleneksel balistik füzeler (Borkan-3, Kuds-Z) ve Shahed-136 tipli şahinler dışında, son aylarda deniz altı mürebbeleri (UUV) ve uzaktan kumandalı deniz araçları (USV) transfer ettiği istihbaratını paylaştı. İran tarafı bu iddiaları "bölgeyi kutuplaştırma çabası" olarak reddederken, İttifak'ın son bildirisinde İran'ın adı açıkça anılmamakla birlikte "bölge dışı aktörlerin vekil güçler aracılığıyla istikrarı bozması" ifadesiyle hedef alındığı anlaşıldı.

Zirve bugün "Riyad Bildirgesi" imzalanarak kapanacak. Bildirgede; Huti hareketinin resmi olarak "terör örgütü" ilan edilmesi, Yemen Merkez Bankası'nın Aden'e taşınması için 1,2 milyar dolarlık bir istikrar fonu oluşturulması ve İttifak Genel Sekreterliği'ne operasyonel komuta yetkileri verilmesi öngörülüyor.