Polonya Savunma Bakanı: AB 'savaş moduna' geçmeli, askeri üretim hızı artırılmalı

Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Salı günü Varşova Güvenlik Forumu (WSF) çerçevesinde yaptığı basın toplantısında, Avrupa Birliği'nin (AB) güvenlik mimarisinin kökten değiştirilmesi gerektiğini savundu. Bakan, Rusya'nın ekonomisini "savaş moduna" çevirdiğini vurgularken, AB'nin hâlâ barış zamanı beslenme ve satın alma prosedürleriyle hareket ettiğini, bu tempoyla mermisi biten bir orduyla savaş kaybedileceğini bildirdi.

"Avrupa barış zamanı mantığıyla savaş veremez"

Kosiniak-Kamysz, Ukrayna Savaşı'nın üçüncü yılına girmesi ve Rusya'nın yıllık 155 mm top mermisi üretim kapasitesinin 3-4 milyon civarında seyrederken, AB'nin bu rakamda hâlâ yıllık hedeflerle mücadele ettiğini aktardı. Bakan, "Mermi biten ordu savaş kaybeder. Avrupa, tehdidin boyutuna göre askeri üretim kapasitesini ve lojistik altyapısını uyarlamak zorunda" ifadelerini kullandı. Bu çağrı, Polonya'nın NATO içindeki "doğu kalkanı" rolü ve GSYH'nın %4'ün üzerinde savunma harcaması yapan nadir üye ülkesi konumuyla da ağırlık kazanıyor.

Ortak borçlanma ve 'Eurobond' gündeme geldi

Bakan, AB'nin mevcut finansman araçlarının (EDF, ASAP) yetersiz kaldığını, bunun yerine ortak borçlanma (Eurobond) ile beslenen merkezi bir "Avrupa Savunma Fonu" kurulmasını önerdi. Kosiniak-Kamysz, bu fonun sadece mühimmat değil, hava savunması sistemleri, fırlatma rampaları ve kritik hammadde zincirleri için de kaynak ayırması gerektiğini belirtti. Bu öneri, Almanya ve Fransa gibi büyük ekonomilerin "savaş ekonomisi" terimini resmi belgelerde kullanmaktan çekindikleri bir dönemde, Polonya ve Baltık ülkeleri tarafından iterativen gündeme taşınıyor.

NATO'nun yeni hedefleri ve endüstriyel darboğazlar

Haziran 2024'teki Washington Zirvesi'nde kabul edilen yeni bölgesel planlar, müttefiklerden 300 bine varan yüksek hazırlıklıktaki birlik sayısını artırmayı hedeflese de, endüstriyel teminatı henüz tamamlanmamış durumda. Kosiniak-Kamysz, NATO'nun yeni "Savaş Gücü Modelleri"nin (Force Models) hayata geçmesi için Avrupa savsanayinin "tek vakit, tek vardiya" üretim modundan çıkıp 7/24 operasyona geçmesi gerektiğini, buna yönelik olarak kamu siparişlerinin garanti altına alınmasının ve uzun vadeli kontratların imzalanmasının şart olduğunu vurguladı.

Forumun yanındaki kapalı oturumlarda ise, ABD seçim sürecinin yarattığı belirsizlik ortamında Avrupa'nın "strategik özerkliği" tartışmasının, artık bir lüks değil, bir zorunluluk haline geldiği yönünde bir mutabakat sağlandığı öğrenildi.