Pensilvanya’da kızamık salgını: ABD’de onlarca yıldır görülmeyen boyutta

Pensilvanya Sağlık Bakanlığı ve ABD Merkezleri Hastalık Kontrol ve Önleme (CDC) verilerine dayanan resmi açıklamalara göre eyalet, son onlarca yılda ABD genelinde kaydedilen en kapsamlı kızamık (rubeola) salgınıyla mücadele ediyor. Yetkililer, vaka sayısının hızla arttığını ve salgının belirli topluluklarda yoğunlaştığını, ancak yayılma riskinin eyalet genelinde sürdüğünü kaydediyor.

Ulusal tablonun uzantısı: Aşı oranları geriledikçe salgınlar artıyor

Pensilvanya'daki gelişme, son yıllarda ABD genelinde kızamık vaka sayısındaki artışın bir parçası olarak değerlendiriliyor. CDC, 2024 yılı verilerinde pandemi öncesi seviyelerin üzerindeki bir vaka artışını raporlamıştı. Uzmanlar, COVID-19 salgını sırasında rutin çocuk aşılamalarının gecikmesi ve aşı kararsızlığının artmasıyla topluluk bağışıklığının (herd immunity) zayıfladığını, bu durumun da kızamık gibi aşılayla önlenebilen hastalıkların yeniden doğmasına yol açtığını vurguluyor.

Aşı direnci ve topluluk etkisi

Salgının odaklanma alanları, rutin aşı oranlarının ulusal hedeflerin (genellikle %95) altına düştığı bölgelerle örtüşüyor. Sağlık otoriteleri, salgının yayılmasında aşısız bireylerin yoğunlaştığı kapalı toplulukların (bazı dini veya kültürel gruplar) rolünü işaret ediyor. Pensilvanya yetkilileri, hastane ve okul ortamlarında maruz kalma riskinin yüksek olduğunu belirterek, aşılamayan kişilerin 21 günlük karantinaya alınması ve acil aşı istasyonlarının kurulması gibi önlemleri hayata geçirdiğini açıkladı.

Kızamık neden bu kadar tehlikeli?

Kızamık, enfeksiyon hastalıkları arasında en yüksek bulaşma katsayısına (R0 12-18 arası) sahip virüslerden biridir. Solunum yolu damlacıklarıyla bulaşan virüs, odada hastadan ayrıldıktan sonra iki saate kadar havada kalabilir. Hastalık; yüksek ateş, cilt döküntüsü, konjonktivit ve öksürükle başlasa da, beyin iltihabı (ensefalit), akciğer iltihabı (pnömoni) ve ölüm gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. MMR (Kızamık-Kabakulak-Rüzam) aşısı iki dozda %97 etkililik oranıyla koruma sağlıyor; ancak tek doz aşılamış veya hiç aşılamamış bireylerde risk tamamen sürüyor.

Sağlık sisteminin yanıtı ve öneriler

Eyalet sağlık müdürlüğü, vatandaşlara aşı durumlarını kontrol ettirmesi, belirtiler belirirenlerde (ateş, döküntü, göz kızarıklığı) hastaneye gitmeden önce sağlık kuruluşunu bilgilendirmesi ve seyahat planları olanların aşı kartlarını güncellemesi çağrısında bulundu. CDC ise ulusal seviyede sağlık personeline, şüpheli vakaları anında bildirmeleri ve laboratuvar teyidi beklemeden izolasyon protokollerini başlatmaları talimatını yeniledi.