Netanyahu'ya 'Filistin yanlısı' suçlaması atan Liberman, şimdi 'Zafer tanımı' üzerine çarpışıyor: İsrail'de المعارضة'nin yeni dili

YERÜŞALİM — Ekim 2022'de erken seçimlerin gölgesinde Avigdor Liberman, Benjamin Netanyahu'ya "Filistin yanlısı" olması suçlamasını atarak sağ tabanı harekete geçirmeye çalışıyordu. Dört yıl sonra, 4 Ekim 2026 tarihinde İsrail siyasetinin eksenleri tamamen kaydı. Liberman, artık Netanyahu'nun en sert sağ müttefikleri (Ben-Gvir, Smotrich) karşısında, "Mutlak Zafer" tanımının boşluğuna ve gazze hırsızlık anlaşmasının getirilmemesi üzerine kurulu bir المعارضة çizgisinin önde gelen isimleri arasında yer alıyor.

2022'nin ironisi: Suçlamadan ortak paydaya

Geçtiğimiz hafta Knesset Genel Kurulu'nda yapılan tartışmada Liberman (Yisrael Beiteinu Başkanı), Netanyahu'nun "Mutlak Zafer" sloganının pratikte anlamlı bir stratejiye sahip olmadığını, bunun yerine sürdürülebilir bir güvenlik mimarisi ve hırsızlıkların serbest bırakılması için Hamas ile anlaşma zorunluluğunu vurguladı. Bu retorik, 2022 seçim kampanyasında "Netanyahu, Abbas ile anlaşıyor" iddiasıyla oy kaybettiğini iddia ettiği Liberman'ın bugünkü pozisyonu ile çelişiyor gibi görünse de, aslında İsrail güvenlik doktrinindeki "deterrans (özerklik gücü) geri kazandırma" anlayışının siyasi yorumunun değişimini yansıtıyor.

Muhalefet blokunun yeni dili: 'Zafer' değil 'Strateji'

Başbakanlık adayı Yair Lapid (Yesh Atid) ve Benny Gantz (Milli Birlik) de son haftalarда ayrı açıklamalarda, hükümetin "savaş hedeflerini yazıya dökememesi"nü hedef aldı. Lapid, "Hükümet zaferi bir sloganla değil, bir planla kazandırır" derken, Gantz "Güvenlik kabineti'nde stratejik derinlik yok, sadece taktiksel işlemler var" tespitinde bulundu. Bu üçlü (Lapid-Gantz-Liberman), anketlerde birleşmiş olsalar da Meclis'te (Knesset) 61 sandalye blokunu kurmakta zorlanıyor; Haredi (Ultra-Ortodoks) partilerin koalisyondan ayrılma riski ve Ben-Gvir'in "Hamas'a teslim olma" kırmızı çizgisi, Netanyahu'nun manevra alanını daraltıyor.

Knesset kış oturumu ve tasarım bütçesi sınavı

Bu hafta başlayan Knesset kış oturumu, hükümet için en kritik sınav olacak. 2025 bütçesi revizyonları ve "Eşit Yükümlülük" (Haredi askerlik) yasası tasarısı, koalisyonun kaderini belirleyecek. Netanyahu, Haredi partilere (Shas ve Yahadut HaTorah) askerlik tevkifleri konusunda yumuşaklık göstermek zorunda kalırsa, sağ kanat (Otzmah Yehudit, Dini Siyonizm) koalisyondan çekilebilir. Bu senaryo, Liberman ve muhalefin "Erken seçim" çağrılarını güçlendiriyor. Resmi Knesset gündemine göre, askerlik yasasının ikinci okuması Kasım ayında bekleniyor.

Uluslararası boyut: ICC ve ABD faktörü

Lahey'de Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) Başsavcısının Netanyahu ve Yoav Gallant için tutuklama talepçesinde sürecin devam etmesi ve ABD'nin Kasım seçimleri sürecine girmesi, iç politikadaki hesapları etkiliyor. Washington'dan gelen sinyaller, "Gün sonu stratejisi olmadan savaşın sürdürülemeyeceği" yönünde. Bu da muhalefin "Hükümet ABD'yi kaybetti" saldırılarının malzemesini oluşturuyor.

Özetle; 2022'de "Filistin yanlısı" ithamıyla başlayan Liberman-Netanyahu husumeti, 2026'da "Savaş nasıl bitirilecek?" sorunsalı etrafında, çok daha derin bir stratejik ve ideolojik çatlakla yeniden tanımlanıyor. Gelecek haftalardaki bütçe ve askerlik yasası oylamaları, bu çatlakların patlayıp patlamayacağını gösterecek.