NATO'nun Northern Viking 2026 manevralarında ABD gemileri yok: Avrupa ve Kanada önderlik aldı

NATO'nun stratejik önemi olan Northern Viking 2026 manevraları, İskenderun'un kuzeyindeki GIUK boşluğunda 22 Ağustos'ta başladı. Politico'nun haberine göre, manevraların onlarca yıldır ilki olan bu sürümünde Amerika Birleşik Devletleri'ne ait ne bir savaş gemisi ne de bir savaş uçağı görev aldı. Bu gelişme, Trump yönetiminin Avrupa'daki askeri varlığı kademeli olarak azaltma ve yükü müttefiklere devretme eğiliminin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Komuta kadrosu Fransa'ya, ağırlık Avrupa'ya kaydı

Manevraların deniz ve hava operasyonları Fransız kontramiral Nicolas Molitor'un komutasındaki birleşik bir kuvvet tarafından yürütüldü. Almanya, belgeli keşif uçakları, Kanada savaş gemileri ve Belçika savaş uçakları ile katkıda bulundu. Polonya ise minelayer gemisi ORP Mewa ve KORMORAN 2026 kontenjanı personeli ile operasyona dahil oldu. Polonyalı yetkililerin yaptığı açıklamada, Türk kontenjanının bölgedeki deniz altı tehdit karşıtı yetkinlikleri test edildiği belirtildi.

GIUK boşluğu neden bu kadar kritik?

Grönland, İzlanda ve Birleşik Krallık arasında uzanan GIUK boşluğu, Rusya'nın Kola Yarımadası'ndaki tabanlarından kuzey Atlantik'e çıkış kapısı niteliğindedir. Bu koridorun kontrolü kaybedilirse, Rus denizaltıları hem Avrupa hem de Kuzey Amerika kıyılarındaki hedefleri ve kritik alt deniz kablolarını doğrudan tehdit edebilir. Politico ile konuşan NATO yetkilileri, bu geçidi açık tutmanın "her iki kıtanın da güvenliği için hayati" olduğunu vurguladı.

ABD tamamen çekilmedi ama 'geride kaldı'

Washington, manevraların planlama aşamasında US Navy personeli atadı ve Keflavik havaalanındaki altyapı modernizasyonunda inşaat ekipleri çalışmaya devam ediyor. Ancak Politico'nun belirttiği gibi, iki yıl önce aynı manevralarda ana rolü oynayan iki amfibi saldırı gemisi ve deniz piyadesi bu sefer sahada yer almadı. ABD'nin önemli bir deniz kuvveti şu an Ortadoğu ve Karayipler'de görev yapmakta olup, bu da Kuzey Atlantik'teki boşluğu doldurma sorumluluğunu Kanada ve Avrupa müttefiklerinin omuzlarına bırakıyor.

İzlanda Dışişleri Bakanlığı Savunma Genel Müdürü Jonas Allansson, "Avrupa ve Kanada inisiyatifi eline alıyor ve bunu burada, İzlanda'da somut olarak görüyoruz" diyerek yeni dengeleri özetledi. Uzmanlar, bu yapısal kaymanın Arktil'de Trump'ın Grönland iddiaları ve Avrupa'daki askerî varlığı azaltma tehditleriyle birleşerek ittifak içi yeni bir 'paylaşım' tartışmasını tetikleyebileceğini öngörüyor.