Nakliye sektörüne yakıt farkı tazminatı: Yeni dönem başvurular başladı, ödeme takvimi açıklandı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, şehirlerarası yolcu taşımacılığında uygulanan yakıt farkı tazminatının 2026 yılı üçüncü dönem (Eylül-Ekim-Kasım) başvuru sürecini resmi olarak başlattı. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, işletmeciler Ulaştırma Bilgi Sistemi (UBS) üzerinden 20 Eylül Cuma günü saat 23:59'a kadar dijital ortamdan başvuru yapabilecek.

Bu dönemde tazminat hesaplamasının dayanağı olan baz yakıt fiyatı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verileri ile resen belirlenen katsayılar üzerinden kurgulanmış durumda. Sektör temsilcileri, son çeyrekte pompa fiyatlarındaki artışın baz fiyattan Sapmasının, işletmelerin nakit akışlarını zorlayacağını kaydederek, ödeme takviminin erkenleştirilmesi talebini yenilemişti. Bakanlık kaynakları, başvuru sürecinin sorunsuz kapanması halinde ilk ödemelerin Ekim ayı ikinci haftasında Hazine Müsteşarlıkları aracılığıyla işletme hesaplarına yatırılacağını belirtti.

Hesaplamada ne değişti?

Geçtiğimiz yılın son çeyreğine kıyasla bu dönemde en kritik fark, diferans katsayısının güncellenmesidir. Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle; motorin baz fiyati ile pompa satış fiyati arasındaki fark, işletmecinin bildirdiği kilometre ve ortalama yakıt tüketim verileriyle çarpılarak net tazminat tutarına ulaşılıyor. Bakanlık, bu yıl içinde ikinci kez yapılan katsayı güncellemesinin, dizel fiyatlarındaki volatiliteyi (dalgalanmayı) tam karşılamadığına dair şikayetlerin değerlendirildiğini, ancak mevcut bütçe çerçevesinde ek düzeltmenin yok denecek kadar az kaldığını sinyalletti.

Sektörden "geç ödeme" uyarısı

Özel Otobüs İşletmecileri Derneği (ODER) ve Türkiye Otobüs İşletmecileri Derneği (TÜNDİD) yönetimleri, dün gerçekleştirdikleri basın toplantılarında tazminat mekanizmasının "geri besleme" (ex-post) yapısı nedeniyle işletmelerin ayakta kalma mücadelesi verdiğini vurguladı. ODER Başkanı, "Baz fiyat ile piyasa fiyatı arası fark aylık 15-20 bin lira seviyelerine çıktığında, 2-3 ay sonra gelecek tazminat şirketlerin dizel alım gücünü o an karşılamıyor" diyerek, mekanizmanın aylık veya çift aylık ödeme periyoduna çekilmesi gerektiğini savundu. Bakanlık ise mevcut yasal çerçevenin çeyreklik ödemeyi öngördüğünü, periyot değişikliğinin yasama süreci gerektirdiğini hatırlattı.

Başvuruda dikkat edilmesi gerekenler

UBS'e giriş yapan işletmeler; geçerli ruhsat bilgileri, trafik sigortası polisleri, muayene raporları ve son dönem kilometre bildirimlerinin tutarlılığı kontrol ediliyor. Sistemde "uyarı" statüsü alan dosyaların, ilgili il Ulaştırma Şube Müdürlüklerine fiziki belge ile tamamlanması zorunlu. Geçmiş dönemlerde sık görülen "kilometre bildirimi eksikliği" veya "ruhsat adresi uyuşmazlığı" hatalarının, bu dönemde otomatik uyarı modülleriyle minimize edilmesi hedefleniyor. Başvuru sonrası itiraz süresi, ödeme listesi ilan edilmesinden itibaren 10 iş günü olarak belirlenmiş durumda.