Monviso'da Büyük Toprak Kayması: Quintino Sella Yakınında Dağcı Kurtarılıyor

İtalya'nın Piyemont bölgesinde, Alpenler'in simgesi Monviso dağının kuzeybatı yüzünde, normal tırmanış rotası (Via Normale) üzerindeki Quintino Sella Barınağı (Rifugio Quintino Sella) yakınlarında bugün büyük bir kaya ve toprak kayması meydana geldi. Olay, yerel saate göre sabah erken saatlerde gerçekleşti ve rotada ilerleyen en az bir dağcının kayan malzeme tarafından yakalanmasına veya izole kalmasına neden oldu.

Helikopterle tahliye, hava koşulları zorluyor

İlk ihbar üzerine Piyemont Dağ Kurtarma Ekibi (Soccorso Alpino e Speleologico Piemontese), Guardia di Finanza dağcı ekipleri ve İtfaiye (Vigili del Fuoco) birleşmiş güçler sevk edildi. Bölgedeki yoğun bulutlu hava ve rüzgâr ilk etapta helikopterli tahliye girişimlerini engelledi; karasal ekipler rotaya ayakla ulaşmaya çalıştı. Son gelişmelere göre hava biraz açıldığında helikopter (Soccorso Alpino eliçopteri) bölgeye inebildi ve tehlike altındaki kişiye ulaşım sağlandı. Kurtarılan dağcının sağlık durumu ve kimliği henüz resmi bir açıklamayla paylaşılmadı, ancak yaralanma riski nedeniyle hastaneye sevk edilmesi öngörülüyor.

Kuzey yüzün jeolojik kırılganlığı ve permafrost etkisi

Monviso'nun kuzey yüzü, jeolojik yapısı kırık, dik ve kırılgan kayaçlardan (skist ve kuarsit) oluştuğu için Alpenler'in en aktif heyelan alanlarından biri olarak bilinir. Quintino Sella Barınağı'nın (2.640 m) hemen üzerindeki "Ghiacciaio del Monviso" buzullu alanı ve permafrost (sürekli donmuş toprak) tabakası, son yıllardaki ısınma trendinde hızla eriyerek kaya bloklarını birleştiren buz "çimentosunu" kaybediyor. ARPA Piyemont (Piyemont Çevre Koruma Ajansı) verilerine göre bölgedeki permafrost sınırı son on yılda belirgin şekilde yukarı çekilmiştir. Bu durum, dondurma-çözülme döngülerinin yoğunlaştığı yaz-sonbahar geçiş dönemlerinde (eylül-ekim) büyük kaya çöküntüleri (crolli rocciosi) riskini katlanarak artırıyor.

Via Normale kapatıldı, barınağın durumu izleniyor

Olay sonrası Monviso Parkı Yönetimi (Ente di Gestione Aree Protette Alpi Cozie), güvenlik gerekçesiyle klasik Via Normale rotasını ve Quintino Sella Barınağı'na gidiş yollarını geçici olarak kapattı. Barınağın personeli ve olası misafirler güvenli bölgelere alındı. Yetkililer, kaymanın hacminin onbinlerce metreküp civarında olabileceğini, ancak hassas jeoteknik inceleme sonrası net verileceğini belirtti. Monviso, her yıl binlerce dağcının hedeflediği, teknik zorluğu ve objektif tehlikeleri (taş düşmesi, buzullu çatlaklar) bilinen bir zirvedir; bu olay bir kez daha rotadaki "objective danger" (nesnel tehlike) faktörünün öngörülemezliğini hatırlattı.