Milei Falkland Adaları'nda petrol aramalarına yaptırım tehdidiyle gerginliği zirveye taşıdı

Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei, Falkland Adaları (Arjantin adıyla Malvinas) konusunda Birleşik Krallık'la olan gerginliği ekonomik boyuta taşıdı. Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndan yaptığı televizyon konuşmasında, adaların kuzeybatısında yer alan ve yaklaşık 1,7 milyar varil petrol rezervine sahip Sea Lion sahasında faaliyet gösteren şirketlere karşı ekonomik yaptırımlar getirecek bir kanun tasarısı Meclis'e sunacağını açıkladı.

Sahada arama ve üretim haklarına sahip olan İngiliz kökenli Rockhopper Exploration ve İsrail menşeli Navitas Petroleum, önümüzdeki iki yıl içinde üretime başlamayı planlıyor. Milei bu projeyi "açık ve mevcut bir tehlike" olarak tanımlarken, İngiltere'nin 1982'de imzalanan BM Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ederek tek taraflı hareket ettiğini iddia etti.

İngiltere'den "titiz ve değişmez" yanıt

Londra, Arjantin'in tehditlerine soğukkanlı bir dille yanıt verdi. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, İngiltere'nin pozisyonunun "titiz ve değişmez" olduğunu, adaların Britanya egemenliğinde kalacağını ve bunu adalıların kendi iradesiyle belirlediğini vurguladı. Downing Street 10 da written açıklamada, adaların "adalılar bunu istedikçe" Britanya Denetimli Bölgesi statüsünde kalacağını tekrarladı.

Savunma Bakanı Wes Streeting ise Milei'nin açıklamasının "Falkland Adaları'ndan ziyade Arjantin iç politikası hakkında daha fazla şey anlattığını" söyleyerek, İngiltere'nin bağlılığının "mutlak ve sarsılmaz" olduğunu kaydetti. 2013 referandumunda adalıların %99,8'i Britanya'ya bağlı kalmak için oy kullanmış, sadece üç kişi karşı oy vermişti.

Sea Lion sahası ve şirketlerin duruşu

Adaların kuzeybatısında yaklaşık 210 kilometre (130 mil) uzaklıktaki Sea Lion sahası, Kuzey Denizi'ndeki Rosebank sahasının (300 milyon varil) neredeyse altı katı büyüklüğünde, 1,7 milyar varil tahmini rezervle dikkat çekiyor. Rockhopper, sahadaki petrolün "yüksek pazar edilebilirliği" olduğunu, Navitas ise liman, helipad ve işçi konutları gibi altyapı yatırımlarının zaten devam ettiğini açıklamıştı.

İki şirket de ortak bildirilerinde, Arjantin'in son gelişmelerin Sea Lion Projesi'nin geliştirme faaliyetleri ve zaman çizelgesi üzerinde "maddi bir etkisi olmayacağını" öne sürdü. Milei ise "hızla hareket etmezsek birkaç ay içinde denizimizin altındaki petrole erişim materyal kapasitesine sahip olacaklar, bu daha önce hiç olmamıştı" diyerek aciliyeti vurguladı.

İç politik hesaplar ve Trump faktörü

Uzmanlar, Milei'nin bu hamlenin ardında yoğun iç politik hesapların yattığını belirtiyor. Cumhurbaşkanı'nın onay oranları son anketlerde %34 seviyesine düşmüş, bir yıl sonra yapılacak seçimlerde eski Başkan Yardımcısı Victoria Villarruel'den ciddi bir meydan okuma bekliyor. Askeri taraftar bilinen Villarruel, Milei'nin Malvinas konusundaki diplomatik çabalarını "zayıf" buluyor ve bu konuyu seçim kampanyasının merkezine oturtuyor.

Milei, ABD Başkanı Donald Trump'ın Falkland konusundaki "tarihi pozisyonunu gözden geçirdiğini" ve ABD'nin artık Arjantin'i "güvenilir bir ortak ve değerli bir müttefik" gördüğünü iddia etti. Trump, GB News'e yaptığı röportajda İngiltere'nin İran sorununda kendilerine yardımcı olmadığını söylerken, ABD Dışişleri'nden Sarah Rogers'ın Milei ile çektiği fotoğraf "Batı Yarımküresinde heyecan verici şeyler oluyor" notuyla paylaşılmıştı. Tierra del Fuego'ya planlanan yeni deniz üssü de bu bölgesel stratejinin bir parçası olarak sunuldu.

1982'de 74 gün süren savaşa mal olan uyuşmazlıkta 255 İngiliz, 649 Arjantinli asker ve 3 sivil hayatını kaybetmişti. Dört década sonra, petrol rezervlerinin keşfi ve değişen jeopolitik dengeler, soğuk buzullu adaları tekrar küresel gündemin merkezine taşıyor.