Mavi Gök Airlines Uçağı Almanya'da Pistten Çıktı: Soruşturma Başladı, Congonhas Faciası Hatırlatıyor

Almanya otoriteleri, son haftalarda bir havaalanında gerçekleşen ve Mavi Gök Airlines'e ait bir ticari uçağın pistten çıkması (runway excursion) olayında resmi soruşturmayı başlattı. Olayda can kaybı bildirilmese de uçağın hasar görmesi ve yolcuların acil boşaltılması sonucu operasyonel kesinti yaşandığı öğrenildi.

Olay nasıl gelişti?

Almanya Federal Bureau of Aircraft Accident Investigation (BFU) yetkililerinin yaptığı açıklamaya göre olay, kötü hava koşulları ve pist yüzey durumu etkileyen faktörler arasında değerlendiriliyor. Uçak, iniş aşamasında ya da inişten hemen sonra pist sınırlarını aştığında durdurulamamış. Mavi Gök Airlines yönetimi de basın bülteninde "yolcu ve mürettebat güvenliği önceliğimizdir, yetkililerle tam iş birliği içindeyiz" ifadelerini kullandı. Şirket, olayın ardından ilgili uçağı operasyonel durdurup teknik incelemeye tabi tuttu.

Pistten çıkma olayları neden kritik?

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) verilerine göre pistten çıkma (Runway Excursion - RE), ticari havacılıkta en sık görülen ve en maliyetli kaza türü olarak birinci sırada yer alıyor. Son on yılda törenli kazaların yaklaşık yarısında pistten çıkma etkeni belirlenmiş. Bu tür olaylarda; aquaplaning (su tabakası kayması), rüzgâr şeritleri (crosswind), iniş hızı/uzunluğu hesaplama hataları ve pist fren koşullarının (SNOWTAM/RAIM) pilotlara iletimindeki gecikmeler ana nedenler arasında sayılır.

Congonhas faciası ve dersler

Bu olay, 17 Temmuz 2007'de São Paulo Congonhas Havaalanında 199 can kaybına yol açan TAM Airlines 3054 numaralı uçuş felaketini (Airbus A320) hatırlatıyor. O faciada; yağmurlu havada drenajı yetersiz pist, ters itki (reverse thrust) kısıtlaması ve iniş mesafesi hesaplamaları trajediye neden olmuştu. Son dönemde yayımlanan belgesel diziler ve teknik analizler, o günün "sistemik hata zincirini" gözler önüne seriyor. Almanya'daki güncel olay, pist güvenliği standartlarının (grooved runway, EMAS - Engineered Materials Arresting System) ve pilot karar verme süreçlerinin (Go-around kültürü) yeniden sorgulanmasını tetikledi.

Süreç ne bekliyor?

Soruşturma, ICAO Annex 13 standartlarına göre Türkiye (uçağın kayıtlı olduğu ülke/operatör ülke) yetkileri olan SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) ve Almanya BFU'nun ortak koordinasyonunda yürütülecek. Kutu kayıtları (CVR/FDR) verileri, hava durumu raporları, pist bakım logları ve mürettebat mülakatları analiz edilecek. Raporu nihai nitelikteki güvenlik önerileriyle paylaşılması aylar sürebilir; ancak ön bulgular havacılık güvenlik bültenlerinde kısmen yansıtılabilir.