Margaret Hamilton 90 yaşında: Apollo 11'i Ay'a götüren kodların arkındaki efsanevi mühendis

Margaret Hamilton, 17 Ağustos 1936'da doğduğu için bu yıl 90. yaşını tamamladı. MIT'in Enstrümantasyon Laboratuvarı'nda (sonraki Charles Stark Draper Laboratuvarı) NASA sözleşmesiyle Apollo uçuş yazılımını geliştiren ekibi başkanlıktan yürüten Hamilton, bugün hala hayatta olan ve bilgisayar bilimlerinin kurucu isimlerinden biridir.

"Yazılım Mühendisliği" teriminin doğumu

1960'ların başında yazılım henüz "mühendislik" sayılmıyordu; Hamilton bu alana bilimsel katılık getirmek için "software engineering" (yazılım mühendisliği) terimini öne sürdü. Başlangıçta alay konusu olsa da, Apollo 11'in başarısı bu disiplinin meşruiyetini kanıtladı. Hamilton ekibi, o dönemdeki donanım kısıtlamaları (72 KB ROM, 4 KB RAM) içinde hata toleranslı, öncelik tabanlı çoklu görev işletim sistemi yazdı.

Ay inişini kurtaran 1201 ve 1202 alarmları

20 Temmuz 1969'da Eagle modülü Ay'a inerken, yanlış konfigüre edilmiş bir rendezvous radarı işlemciyi %90 oranında doldurdu. Sistem 1201 (Executive Overflow) ve 1202 (No Core Sets) alarmlarını verdi. Hamilton'ın tasarladığı "öncelikli kesme" mimarisi, düşük öncelikli görevleri durdurup iniş programına (P63/P64) işlemci gücünü ayırdı. Houston'daki kontrolcüler "Go" kararı vererek inişe devam ettirdi; Hamilton daha sonra bu an için "Yazılım, donanımın yapamadığını yaptı" demiştir.

Başkanlık Liyakat Madalyası ve güncel miras

2016'da Barack Obama, Hamilton'a ABD'nin en yüksek sivil ödülü olan Başkanlık Liyakat Madalyası'nı takarak "Ay'a insan göndermeyi sağlayan evrensel yazılım mimarisini kurdu" diye övdü. Hamilton Technologies Inc.'i kuran Hamilton, bugün Hamilton Technologies üzerinden "Development Before the Fact" (DBTF) metodolojileriyle hata öngörülü sistemler üzerine çalışmaya devam ediyor. 90. yaş gününde bilim dünyasından ve NASA'dan gelen kutlamalar, onun mirasının sadece tarihi değil, günümüz yapay zeka ve uçuş yazılımlarının da temelini oluşturduğunu gösteriyor.