Maden suyu, soda ve gazlı su aynı değil: Şişede aramanız gereken tek ifade 'Doğal' kelimesi

Market raflarında yan yana duran şeffaf şişeler tüketiciyi yanıltabiliyor: Gazlı su, soda, maden suyu... Hepsi kabarcıklı, hepsi şeffaf. Ancak Türk Gıda Kodeksi Maden Suları Tebliği'ne (2015/35 Sayılı) göre bu üç ürünün kaynakları, bileşimleri ve üretim izinleri tamamen farklıdır.

Kaynak farkı: Yer altından mı, fabrika musluğundan mı?

Doğal Maden Suyu, yer altındaki jeolojik tabakalardan, doğal gazlanması (kaynakta CO2 varsa) veya gazlansız olarak çıkan, mineral bileşimi yıllarca değişmeyen, herhangi bir kimyasal işleme tabi tutulamayan suudur. Tek izin verilen müdahale, doğal gazının kaybını telafi etmek için kaynak gazının geri eklenmesidir.

Soda (Soda Suyu) ise içme suyu (şebeke veya kuyu suyu) temin edilip, fabrika ortamında karbondioksit gazı ve sodyum bikarbonat (bazı markalarda magnezyum/ kalsiyum tuzu) eklenerek üretilir. Doğal bir kaynak zorunluluğu yoktur, mineral profili üreticiye bağlıdır.

Gazlı İçecek Suyu / Gazlı Su tanımı daha geniştir; aroma, şeker veya tatlandırıcı eklenmemiş, sadece CO2 gazlandırılmış su kategorisidir. Genelde "soda" ile aynı üretim yöntemine sahiptir ancak bikarbonat zorunluluğu yoktur.

Etikette ne aramalıyız?

• "Doğal Maden Suyu" ibaresi: Yasal olarak sadece kaynağına sadık kalarak doldurulan şişelerde yazabilir.
• Mineral analiz tablosu: Doğal maden suyunda kalsiyum, magnezyum, bikarbonat, sülfat, klorür, sodyum, florür değerleri batch-batch (parti parti) değişmez, etikette sabit rakamlar olarak verilir. Sodada bu değerler "yaklaşık" veya "ortalama" olarak yazılabilir çünkü su kaynağı değişebilir.
• Kaynak adı ve koordinatları: Doğal maden suyunda kaynak ismi (örn. Kızılay Afyonkarahisar Kaynağı) ve enlem/boylam bilgisi zorunludur.

Sağlık açısından ne değişir?

Doğal maden suyu, içerdiği minerallerin (özellikle kalsiyum ve magnezyum) biyoyararlanması açısından sindirim sistemince daha kolay emilebilir formdadır. Sodadaki sodyum bikarbonat ise mide asiditesinde geçici rahatlama sağlayabilir ancak hipertansiyonlularda sodyum yükü oluşturur. Günlük su ihtiyacını karşılamada "Doğal Maden Suyu" etiketi taşıyan ürünler, minerali katkı sağlar; soda ve gazlı su ise daha çok zevk ve gazlanma ihtiyacı için tercih edilir.

Özetle: Şişenin üzerinde "Doğal Maden Suyu" yazmıyorsa, elinizde yeraltından gelen doğal bir ürün değil, gazlandırılmış fabrika suyu vardır.