Kuzey İrlanda'da Drumcree yürüyüşü yasaklandı: 13 günlük gerginlik 5 milyon sterlin maliyetiyle sonuçlandı

Kuzey İrlanda Bakanı Sir Chris Bryant, Portadown'daki Drumcree Kilisesi'nden Garvaghy Road'a doğru planlanan Orange Order yürüyüşünü Cuma günü resmi olarak yasakladı. Karar, taraflar arasında Hillsborough Şatosu'nda sürdürülen ve 13 gün süren görüşmelerin sonuçsuz kalmasından sonra geldi. Bakan Bryant, BBC Radio 4'e yaptığı açıklamada, "anlaşmaya tantanlık derecede yaklaştık" ifadesini kullanarak masanın ne kadar dar bir çizgide kaldığını vurguladı.

PSNI uyarısı ve "kastik" maliyetler kararı belirledi

Yasağın doğrudan tetikleyicisi, PSNI Başkomiseri Jon Boutcher'in 1998 Kamu Yürüyüşleri Yasası'ndan yararlanarak Bakan Bryant'tan müdahale talep eden mektubu oldu. Boutcher, mektubunda polis operasyonunun maliyetlerinin 5 milyon sterlin'e ulaştığını, İngiltere, İskoçya ve Galler'den gelen 140 yardımcı polis memurunun da dahil olduğu operasyonun mevcut bütçe zorlukları içinde "sürdürülemez" olduğunu kaydetti. Başkomiser, yürüyüşün zorla sağlanmasının sonuçlarının "kastik" olabileceği, ciddi yaralanmalara ve Kuzey İrlanda geneline yayılabilecek huzursuzluğa yol açabileceği uyarısında bulundu. Bryant, bu değerlendirmeyi paylaştığını ve yürüyüşün güvenli bir şekilde gerçekleştirilebileceğine inanmadığını belirtti.

Masada kalan iki formül de kilitlendi

Bryant'a göre, gerginliği bitirmek için masaya yatırılan iki farklı uzlaşım formülü de tarafların birinin reddiyle sonuçlandı. İlk formül "bir kere yapıp bitir" (one done and dusted) mantığıyla; Orangemen'in Garvaghy Road'dan son bir kez geçmesine izin vermek, ancak bu rotayı bir daha talep etmemeleri şartıyla öngörüyordu. İkinci formül ise; grubun yürüyüş hakkını kazandığını kabul etmesi, ancak bu hakkı kullanmaması yönündeydi. Portadown Bölge Locası ve Garvaghy Road Sakinleri Koalisyonu'nun her ikisi de bu tekliflerden herhangi birini kabul etmedi.

İlk Ministre polis mektubu, mahkeme süreci devam ediyor

Gerginlikin siyasi boyutu da gündemde kaldı. İlk Başkan Michelle O'Neill, Drumcree protestolarıyla ilgili polis soruşturması kapsamında kendisine ulaştırılan mektubu onayladı. Polis, iki hafta önce başlayan protestolarda suç işlediği "makul şüphe" içinde olan kişileri ifadeye çağırıyor. Yürüyüşe izin veren Yürüyüşler Komisyonu'nun kararı ise hâlâ İstinaf Mahkemesi'nde, sakinlerin itirazı üzerine inceleniyor. 1990'lı yıllarda ölümlü çatışmalara, yollara dikilen barikatlara ve yaygın şiddete sahne olan Drumcree, son on yılda görece sessiz bir gerginlik alanıydı; ancak bu yıl Komisyon'un kısıtlamalı izin veren kararı ve buna bağlı yargı süreciyle barış sürecinin en hassas noktalarından biri yeniden alevlendi.

"İyi Cuma Anlaşması kurumları dayanıklı çıktı"

Bryant, krizin Kuzey İrlanda Yürütme Konseyi'ni devirebileceği endişelerine karşın, İyi Cuma Anlaşması'nın kurumlarının "düşünüldüğünden çok daha dayanıklı" olduğunu kaydetti. Bakan, sürecin zorluğunu "dünyanın en kolay işi değil" diye özetlerken, uzlaşmaya açık insanların yanında, uzlaşmayı zor bulanların da olduğunu tespit etti. Dün gece Locanın üyelerinin polis çizgilerine yaklaşması ve durdurulmasıyla somutlaştıran gerginlik, bölgedeki kırılgan dengeyi bir kez daha test etti.