Kamu taşınmazlarında ihale ve özelleştirme dalgası: Sümer Holding'den belediyelere 60'dan fazla mülk pazar da

Kamu portföyündeki taşınmazların ekonomiye kazandırılması süreci, son haftada Resmi Gazete'de yayımlanan resmi kararlarla ve belediye encümeni toplantılarak somut bir hız kazandı. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın 2024 programına dahil edilen Sümer Holding hisselerine ait mülklerin satışa sunulması, aynı gün büyükşehir ve ilçe belediyelerinin kira ve satış amaçlı ihalelerini başlatması, kamunun gayrimenkul envanterindeki "hazinesi"nin pazarla buluştuğunu gösteriyor.

Özelleştirme portföyünde 6 il, 12 mülk

Resmi Gazete'de yayımlanan ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı imzalı kararla, Sümer Holding A.Ş.'nin hisseleri bulunan 6 ildeki 12 taşınmazın özelleştirilmesine yeşil ışık yakıldı. Kararın ek listesinde yer alan mülkler; İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya ve Mersin'de konumlanıyor. Portföyde konut, ticari blok ve arsa niteliklerinde kayıtlı mülkler yer alıyor. İdare, bu mülkler için değerleme süreçlerini tamamlayarak, halka arz, blok satış veya ihale yöntemlerinden birinin tercih edileceğini belirtti. Sümer Holding'in 2018'den beri devam eden likidasyon sürecindeki bu adım, kamunun borç ödemelerini karşılamak üzere portföy mobilizasyonunun en büyük tek hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Belediyeler "gelir kapısı"nı aralıyor: Adapazarı önde

Merkezi bütçeden ayrılan payların yetersiz kaldığı dönemlerde belediyeler, kendi bütçelerini dengelemek adına elindeki mülkleri ihaleye çıkarıyor. Sakarya Büyükşehir Belediyesi bağlı Adapazarı Belediyesi, encümeni kararıyla 43 adet taşınmazı (arsa ve iş yeri dahil) satışa sunma kararı aldı. İhaleler, peşin ve taksitli ödeme seçenekleriyle yapılıyor; taksit seçeneğinde vadesi 36 aya kadar uzatılıyor. Belediye kaynakları, ihale şartnamesinde arsa kullanım koşulları (kaks, gabari) ve tapu teslim sürelerinin netleştirildiğini, yatırımcıların şartnameyi incelemek için belediye web sitesine başvurması gerektiğini aktardı.

Büyükşehir encümenleri kira ve satış kararı aldı

Başka bir büyükşehir belediyesi encümeni toplantısında da portföydeki 6 adet taşınmazın kiralanmasına karar verildi. İlgili mülkler; merkezi konumlarda bulunan ticari mağazalar ve ofis blokları. Kira süreleri 5-10 yıl aralığında belirlendirken, kira bedelleri yeniden yapılan değerleme raporlarına göre tespit edilecek. Aynı oturumda, kullanımı durmuş veya bakım maliyeti yüksek olan 2 arsanın da satışa sunulması gündeme alındı. Belediye meclis onayından geçecek bu kararla, yıllık yaklaşık 15-20 milyon TL kira geliri hedefleniyor.

Kayseri'de vatandaşa arsa fırsatı

Kayseri Büyükşehir Belediyesi ise satış politikasını doğrudan vatandaş ve küçük yatırımcılara yönlendirdi. Belediyenin merkezi ilçelerde bulunan 5 adet arsası için satış tarihi ve başlangıç fiyatları belirlendi. İhaleler, elektronik ortamda (e-ihale platformu) gerçekleştirilecek. Şartnamede, arsa alan kişinin 2 yıl içinde yapı ruhsatı almak zorunda kalmadığı, ancak 5 yıl içinde tapu üzerinde herhangi bir şerh (geri alma hakkı vb.) konulmadığı belirtiliyor. Bu uygulama, kamunun elindeki arsaların bekleme maliyetinden kurtulup şehre kazandırılması stratejisinin bir parçası.

Alıcıların dikkat etmesi gereken süreçler

Bu dalgada çıkan mülklerde ortak payda olan hukuki süreçler, alıcı risklerini minimize ediyor. Özelleştirme mülklerinde "geri alma hakkı" (revert right) şerhi aranmadığı için tapu teslimi ihale sonrası hızla gerçekleşiyor. Belediye ihalelerinde ise şartnamelerde genellikle "yapılandırma yükümlülüğü" veya "geri alma hakkı" konulabiliyor; bu nedenle alıcıların şartname madde madde incelemesi kritik. Ayrıca, mülklerin tapsızlık, haciz, irtifak hakkı gibi şerhlerden arındırılıp arındırılmadığı, imar durumunun (kaks, gabari, yol cephesi) güncel imar planına uygunluğu, ihale öncesi belediye plan ve tapu müdürlüklerinden teyit edilmeli.

Uzmanlar, faizlerin gerileme beklentisiyle birlikte kamunun piyasaya sürdüğü bu taşınmaz stokunun, özellikle portföy çeşitlendirmesi arayan yatırımcılar ve konut ihtiyacı olan vatandaşlar tarafından yoğun ilgi göreceğini öngörüyor. Gelecek hafta Resmi Gazete ve ilan sitelerinde yayımlanacak detaylı ihale takvimleri, bu sürecin şeffaflığını test edecek.