İran, Hürmüz Boğazı'nı 7 günde güvenli hale getirme teklifi sundu: 6 milyar dolarlık fon takası gündemde

İran Dışişleri Bakanı Hüseyin Amir Abdollahian, Omân aracılığıyla ABD'ye ulaştırdığı mesajda, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliğini bir hafta içinde yeniden sağlayabileceklerini bildirdi. Tehran'ın teklifi, Güney Kore'de bloke edilen 6 milyar doların Katar üzerinden serbest bırakılması ve beş Amerikalı tutuklunun serbest bırakılması karşılığında beş İranlı'nın ABD'den iadesi üzerine kurulu.

Boğaz güvenliği ve tutuklu takası tek pakette

Son aylarda Hürmüz Boğazı'nda İran Devrim Muhafızları'nın (IRGC) sırasıyla "Advantage Sweet", "Niovi" ve "Richmond Voyager" tankerlerini nabzetmesi, küresel petrol arzının %20'sinin geçtiği bu koridorda primleri zirveye taşımıştı. ABD, bölgeye ekstra deniz üstü uçağı ve amfibi hazırlık gemileri sevk ederek "deniz gücü gösterisi" yapmıştı. Diplומטik kaynaklara göre İran, askeri gerginliği düşürmek ve ekonomik nefes almak için "paket anlaşma" stratejisini masaya yatırdı.

6 milyar dolarlık mekanizma Katar teminatıyla

Anlaşmanın mali boyutu, Güney Kore bankalarında 2018'den beri ABD yaptırımları nedeniyle dondurulan İran petrol gelirlerinin serbest bırakılması. 6 milyar dolarlık fon, Katar Merkez Bankası'nca denetlenen hesaplara aktarılacak ve İran yalnızca gıda, ilaç ve insanî yardım harcamaları için kullanabilecek. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Matthew Miller, "Fonlar İran hukumetine doğrudan geçmeyecek, Katar denetiminde olacak" ifadeleriyle şeffaflık vurgusu yaptı.

Pazarlar "bekle ve izle" modunda

Brent petrolü haber sonrası seans içinde 2 dolar üzerinden gerileyerek 84 dolara yaklaştı. Analistler, teklifin resmi onaylanması halında risk priminin hızla eriyeceğini, aksine takasın aksatılması durumunda Boğaz'da yeni olayların fiyatları 90 dolara taşıyabileceğini öngörüyor. ABD Kongresi'ndeki muhalefet çevreleri ise "rehine diplomasisi" suçlamasıyla fon transferini engelleme çabası içine girdi.