İlaç kutularından kağıt prospektüs kalkıyor: 1 Ocak 2027'de karekod zorunlu

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından yürütülen "Elektronik Kullanma Talimatı (e-KT)" geçiş süreci, ilaç kutularından kağıt prospektüsün tamamen kalkmasıyla sona erecek. Resmi Gazete'de yayımlanan düzenlemeyle başlatılan kademeli uygulamanın nihai sona erme tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Bu tarihten itibaren, TİTCK'nın belirleyeceği istisnai ilaç grupları dışında pazarda kağıt prospektüslü ilaç bulunmayacak.

Karekod nasıl çalışacak, hangi bilgilere erişilecek?

İlaç kutularının üzerinde yer alacak karekod (QR), tarandığında kullanıcıyı TİTCK'n resmi e-KT sistemine yönlendirecek. Sistem; ilacın endikasyonları, yan etkileri, dozaj bilgileri, gebelik/emzirme kategorisi, sürücülik kullanımı ve etkileşimler gibi güncel tüm bilgileri anlık olarak sunacak. Kağıt prospektüsün aksine, e-KT'de yapılan her güncelleme (yeni yan etki bildirimi, dozaj değişikliği vb.) anında yansıyacak; bu sayede hasta her zaman en güncel resmi metne erişecek.

Neden kağıtsızlığa geçiliyor?

TİTCK kaynakları, değişikliğin üç ana sebebini sıralıyor: Çevresel sürdürülebilirlik (yıllarda binlerce ton kağıt ve mürekkep tasarrufu), Bilgi güncelliği (baskı sonrası yapılan değişikliklerin kağıtta yansıyamaması sorununun çözümü) ve İlaç takibi (karekod altyapısının ilaç takip sistemleriyle entegrasyonu sayesinde sahte ilaçla mücadelenin güçlendirilmesi).

Yaşlılar ve akıllı telefonsu olmayanlar nasıl bilgi edinecek?

Dijital erişimi kısıtlı vatandaşlar için TİTCK, eczacıların ve sağlık personelinin "araçlık" rolü oynayacağı bir yapı kurguladı. Eczacılar, ilaç teslim ederken istenirse e-KT'yi yazdırıp hastaya verebilecek veya ekrandan okuyup anlatabilecek. Ayrıca TİTCK web sitesi ve Alo 114 Sağlık Hattı üzerinden de prospektüs bilgisi sesli/schriftlich olarak sağlanacak. Engelli vatandaşlar için erişilebilirlik standartlarına uygun (ekran okuyucu uyumlu) arayüz hazırlandı.

Hangi ilaçlarda kağıt prospektüs kalacak?

Geçiş yönetmeliğinde; radyoilaçlar, ileri tedavi amaçlı ilaçlar (ATMP), klinik deneylerde kullanılan araştırmacı ilaçlar ve TİTCK'nın "kamu sağlığı açısından kağıt prospektüs şart" gördüğü diğer özel grup ilaçlar istisna tutuldu. Bu liste TİTCK tarafından periyodik olarak güncellenecek.

Eczaneler ve endüstri son hazırlıkta

Türkiye Eczacılar Birliği (TEB) ve ilaç sanayi dernekleri (AIFD, İEİS), yazılım altyapılarının ve eczane otomasyonlarının e-KT entegrasyonu için test süreçlerini tamamladı. TİTCK, 2026 yılı sonuna kadar pilot uygulamaları ve alan denetimleriyle sisteme ısınma turu yapacağını, 2027 Ocak'ta "sıfır tolerans"lı denetime geçileceğini sinyallerdi.