Hollanda Box 3 Vergisi 2028: Gerçek Getiri Geçişi ve Yıllık Endeksleme Detayları

Lahey/Amsterdam — Hollanda Hazine Bakanlığı (Ministerie van Financiën), 2028 vergi yılı için Box 3 (sermaye vergisi) çerçevesinde iki paralel sürecin kiminin öne çıkacağını netleştirdi: Mevcut "sanılı getiri" (fictieve opbrengst) sisteminin yıllık endekslemesi ile uzun vadeli "gerçek getiri" (werkelijke opbrengst) vergilendirmesine geçiş yasamasının Meclis (Tweede Kamer) gündemine gelmesi.

2028'de Ne Değişir: Geçiş Yılı mı, Endeksleme Yılı mı?

Kabine başkanı Dick Schoof imzalı koalisyon akdı (mei 2024) ve Hazine Bakanı Eelco Heinen'in son açıklamaları doğrultusunda; 2028, Box 3 reformunun "ilk uygulama yılı" olma adayı en güçlü tarih olarak masada duruyor. Ancak bu, 2027 sonuna kadar "Wet hervorming Box 3" tasarısının her iki Kamere'den de geçmesine bağlı.

Eğer yasama 2027'de tamamlanamazsa —ki önceki kabinelerde yaşanan gecikmeler riski yaratır—, 2028 yine mevcut sistemle (yıllık endeksleme ile) işleyecektir. Bu nedenle mali müşavirler, mükelleflerin her iki senaryoya da hazırlıklı olmasını öneriyor.

Mevcut Sistem: 2028 İçin Endeksleme Nasıl Çalışır?

Yasama gecikirse 2028'de de geçerli olacak "sanılı getiri" modelinde, her yılın Ocak ayı endeks ciflerine göre güncellenen üç dilim (schijf) ve muçteza sermaye (vrij vermogen) sınırları temel alır. 2024-2026 döneminde uygulanan yöntem aynen sürer:

• Muçteza sermaye: 2024'te 57.000 EUR (eşli için 114.000 EUR) olan sınır, 2025'te 60.000 EUR'e, 2026'da 62.000 EUR'e yükselmişti. 2028 rakamı 2027 sonu CBS endeksine göre belli olacak.
• Sanılı getiri oranları (2026 örneği): İlk dilim %1.03, ikinci dilim %4.62, üçüncü dilim %7.70. Bu oranlar da yıllık endekslemeye tabi.
• Vergi oranı: 2024-2026 arası %36 olarak sabitlendi; 2028 için de %36'ın korunduğu varsayılıyor (koalisyon akdında vergi oranı artırımı yok).

Özetle: Yeni yasama gelmezse 2028, 2027'nin endekslemesiyle şekillenen parametrelerle vergilendirilecek.

Gerçek Getiri Modeli (Werkelijke Opbrengst): Ne Anlam Ifade Ediyor?

Hedeflenen sistemde mükellef, yıl içinde elde ettiği gerçek kazancı (temettü, faiz, kira geliri, gerçekleşen değer artışı) beyan edecek; sanılı bir getiri varsayımı yok edilecek. Bu, şu büyük değişiklikleri getirir:

• Risk/Ödül Dengesi: Düşük riskli (mevduat, devlet tahvili) portföy sahipleri vergi ödemeyebilir; yüksek getirili (hisse, kripto, gayrimenkul) portföyler daha yüksek vergi ödeyebilir.
• Zarar Düzeltmesi: Yıl içinde edilen zararlar, o yılki getirilerden düşülebilecek (mevcut sistemde bu yok).
• Belgelenme Yükü: Banka/broker hesap özetleri, gayrimenkul kira sözleşmeleri, kripto borsası raporları yıllık beyanın kanıtı olacak.

Hazine Bakanlığı, geçiş yılında (2028 olursa) "deemed acquisition value" (fiktieve aanschafwaarde) kuralıyla stoktaki varlıkların 1 Ocak 2028 değerinin yeni maliyet sayılacağını öngörüyor; böylece geçmişteki kazançlar vergilenmeyecek.

Türk Vatandaşları ve Yurtdışı Mülkiyet Sahipleri İçin Kritik Noktalar

Hollanda'da vergi mükellefiyeti olan (veya 183 gün kuralıyla mükellef olan) Türk vatandaşları için 2028 özel riskler barındırıyor:

• Yurtdışı Gayrimenkul: Gerçek getiri modelinde Türkiye'deki kiralık evin net kira geliri ve değer artışı Hollanda beyanına girecek. Çifte vergilendirme önleme anlaşması (Belastingverdrag) kredisi kullanılabilecek.
• Kripto Varlıklar: 2028'de gerçek getiri modeli gelirse, merkezi borsalardaki (Binance, Kraken vb.) işlem geçmişi yeterli kanıt olmayabilir; on-chain analiz raporları gerekebilir.
• Yıllık Beyanda Erken Hazırlık: 2028 beyanı (aangifte 2029) için 2028 Ocak'ta portföy ekran görüntüleri, banka hesap özetleri arşivlenmeli.

Yasama Takvimi ve İzlenmesi Gereken Mile Taşları

2028'in hangi sistemle başlayacağını belirleyecek kritik tarihler:

• 2026 Sonbaharı: Hazine Bakanlığı taslağı (wetsontwerp) internet konsültasyonuna (internetconsultatie) sunulacak.
• 2027 İlk Çeyrek: Tasarı Meclis'e (Tweede Kamer) sunulacak, komisyon görüşmeleri başlayacak.
• 2027 Eylül/Ekim: Meclis onayı (kabinet-crisis riski varsa gecikebilir).
• 2027 Kasım: Senaat (Eerste Kamer) onayı.
• 1 Ocak 2028: Resmi Gazetë (Staatsblad) yayımlanırsa yeni sistem devreye girer.

Mali müşavirler, "2027 sonuna kadar tasarı Meclis'ten çıkmazsa 2028'de de eski sistem devam eder" kuralını hatırlatıyor.

Ne Yapmalı? (Eylem Listesi)

1. 2026-2027 yıllık beyanlarınızda (aangifte) varlıklarınızı detaylı ve tutarlı beyan edin; bu veriler 2028 geçiş maliyeti (fiktieve aanschafwaarde) olacak.
2. Bankacılık/broker hesaplarınızda "jaarrekening" (yıllık özet) alışkanlığı kazandırın.
3. Yurtdışı varlıklarınız (Türkiye'de gayrimenkul, hisse, altın) için 1 Ocak 2028 piyasa değerlerini tespit edebilecek yöntemleri (emlakçı raporu, BIST kapanış fiyatı, Gram altın fiyatı) şimdiden belirleyin.
4. Hazine Bakanlığı'nın 2026 sonbahar internet konsültasyonuna (genelde İngilizce/Hollandaca) göz atın; taslak metin netleşince müşavirinizle senaryo analizi yapın.

Özetle: 2028 Box 3 için bir "kavşak yılı". Yasama geçerse gerçek getiri vergisi başlar; geçmezse endeksli sanılı getiri sistemine bir yıl daha devam edilir. Her iki ihtimalde de 2027 yılı beyanınız ve portföy dokumentasyonunuz, 2028 maliyetinizi belirleyecek en kritik veri seti olacak.