Güney Çin Denizi'nde Gerilim Tırmanıyor: 14 Ülkeden Çin'e Ortak Tepki

Güney Çin Denizi'nde Filipinler ve Çin arasındaki bölgesel hakimiyet mücadelesi, 2025 yılı boyunca tırmanan bir seyir izledi. Özellikle Second Thomas Shoal ve Scarborough Shoal çevresindeki sularla sınırlı kalmayan gerilimde, yıl başından bu yana en az 15 önemli deniz çatışması yaşandı. Bu olaylar, bölgedeki stratejik dengelerin ve güvenlik risklerinin kritik seviyeye ulaştığını bir kez daha ortaya koydu.

La Haye Kararının 10. Yılında Diplomatik Cephe

La Haye'deki tahkim mahkemesinin, Çin'in Güney Çin Denizi üzerindeki deniz hakları iddialarını geçersiz kılan tarihi kararının üzerinden on yıl geçti. Bu kararın yıl dönümü kapsamında 12 Temmuz'da yayınlanan ortak deklarasyonda, Filipinler'in öncülük ettiği 14 ülke, Pekin'in bölgenin yaklaşık yüzde 90'ı üzerinde hak iddia etmesinin hiçbir hukuki temelinin bulunmadığını vurguladı. Bildiride, bölgedeki barış ve istikrarı tehdit eden tek taraflı eylemler açıkça reddedildi.

Küresel Destek ve ASEAN İçindeki Bölünme

Filipinler'e verilen uluslararası destek, ABD, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Japonya'nın yanı sıra Almanya, İngiltere ve İtalya gibi sekiz Avrupa ülkesiyle genişledi. Ancak deklarasyon, Güneydoğu Asya Ulusları Birliği (ASEAN) içerisinde dikkat çekici bir bölünmeyi de gözler önüne serdi. Filipinler'in şu an başkanlığını yürüttüğü ASEAN'ın diğer on üyesinin bu ortak bildiride yer almaması, konunun diplomatik hassasiyetini ve bölge ülkelerinin Çin ile olan ekonomik bağlarının yarattığı çekinceleri kanıtlar nitelikte.