Dünya LNG ihracatının üçte biri ABD'den: Tekel riski fiyatları tetikliyor

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve gemi takip verilerinin (Kpler/ICIS) birleşimiyle derlenen Eylül rakamları, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) piyasasında tarihi bir konsantrasyonu ortaya koydu. Geçen ay dünya LNG ihracatının yaklaşık %33'ü ABD kıyılarından limanlandı. Bu oran, 2022'nin enerji krizi döneminde bile görmediği bir seviyeye oturarak, küresel gaz fiyatlandırmasının tek bir coğrafyaya ne denli bağlı hale geldiğini kanıtlıyor.

Kapasite artışı ve Avrupa talebi motor oldu

ABD'nin pazar payındaki bu sert atılımın temelinde, Freeport LNG tesisinin tam kapasiteye dönmesi, Sabine Pass ve Corpus Christi'deki genişletme projelerinin devreye girmesi ve Avrupa'nın Rus gazı boşluğunu doldurmak için ABD gazına yönelmesi yatıyor. Eylül ayı boyunca ABD limanlarından günde ortalama 13,2 milyar metreküp gaz ihraç edildi; bu rakam bir yıl önceki aynı döneme göre neredeyse iki katına çıktı.

Henry Hub artık dünya referansı mı?

Piyasa gözlemcilerine göre, ABD ihracatındaki bu baskınlık, küresel gaz fiyatlandırmasının referans noktasını kaydırıyor. Geçmişte Avrupa (TTF) ve Asya (JKM) spot fiyatları, arz-kur dengelemesine göre ABD'nin Henry Hub fiyatından ciddi primle işlem görürdü. Son aylarda ise arbitraj pencereleri daralırken, Henry Hub'ın "dünya fiyatı" konumuna yükseldiği değerlendiriliyor. Bu durum, ABD iç piyasasındaki bir olumsuzlukta (örneğin bir kasırga veya tesis arızası) anında TTF ve JKM'de sert fiyat artışlarına yol açıyor.

Lojistik darboğaz ve jeopolitik kırılganlık

Uzmanlar riski üç ana başlıkta topluyor:

• Kanal ve liman kapasitesi: Panama Kanalı'ndaki geçiş kısıtlamaları ve ABD kıyı limanlarındaki kuyruklar, esnekliği azaltıyor.
• Hava olayları: Mexika Körfezi kasırga sezonu (Eylül-Kasım), üretimi aniden kesebiliyor.
• Politika riski: ABD'de olası yönetim değişikliklerinde ihracat izinleri (DOE onayları) veya çevresel düzenlemelerle akışın kısıtlanması ihtimali.

Katar ve yeni oyuncular denge kurabiliyor mu?

KatarEnerji'nin Kuzey Alan genişletmesi ve Mozambik, Kanada projeleri orta vadede arz çeşitliliği getirecek. Ancak bu tesislerin tam kapasiteye ulaşması 2027-2028 öncesine beklemiyor. Bu arada Avrupa depoları %95 dolulukta seyrediyor; bu da kışın ortasında bir arz şokunda tampon alanın daraldığını gösteriyor. Analistler, bu kış ısınma derecelerinin normalden düşük çıkması halinde, ABD kaynağına aşırı bağımlılığın spot piyasalarda 50-60 Euro/MWh seviyelerine fiyat patlamalarına neden olabileceğini öngörüyor.