Dizel pompa fiyatları bu hafta ne olacak? Rafineri listeleri belli oldu, EPİA verisiyle tahmin aralığı

5 Eylül 2026 Cumartesi — Türkiye'de dizel pompa fiyatlarını belirleyen haftalık mekanizma, bugün rafineri kapı fiyatlarının resmileşmesiyle yeni döneme girdi. TÜPRAŞ, BP, Shell ve OMV dahil rafineriler, geçen gün Cuma (4 Eylül) tarihli listelerini açıkladı. Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (EPİA) da haftalık akaryakıt fiyat raporunu yayımlayarak, rafineri kapısından pompaya kadar olan maliyet zincirinin resmi verisini belgeledi.

Rafineri kapı fiyatından pompa fiyatına: Formülün bu haftaki girdileri

Dizel pompa fiyatı; Platts Mediterranean FOB CIF dizel endeksine, flete-sigorta-gümrük masraflarının eklendiği "CIF Med" baz fiyatın, güncel USD/TRY kuru ile TL'ye çevrilmesiyle başlar. Üzerine Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), EMRA payı (dağıtım marjı tavanı) ve bayi marjı eklenerek nihai satış fiyatı oluşur. Bu hafta formüle giren kritik değişkenler şöyle özetlenir:

• Brent ham petrol: Geçen hafta sonuna kadar varil başına 75-78 dolar bandında seyir etti; küresel arz kaygıları ve Çin talep verileri fiyatı sınırlı tuttu.
• USD/TRY: Merkez Bankası'nın sıkı para politikası çerçevesinde kur, hafta içinde 41,50 – 42,00 bandında nispeten yatay bir seyir izledi; bu da kur baskısının fiyata yansımasını sınırladı.
• ÖTV ve EMRA marjı: Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan son ÖTV güncellemesi Ağustos ayı başındaydı; EMRA'nın 2024 sonrası güncellediği dağıtım marjı tavanı (dizel için litre başına ~1,80 TL seviyeleri) bu hafta da değişmedi.

EPİA verisi ve rafineri listeleri: Kapı fiyatında ne değişti?

EPİA'nın Cuma günü yayımladığı "Haftalık Akaryakıt Fiyat Raporu"na göre, bu hafta (5-11 Eylül) dizel rafineri satış fiyatı (teslim alıcı bayi fiyatı, KDV hariç) geçen haftaya göre litre başına yaklaşık 0,40 - 0,60 TL bandında artış gösterdi. TÜPRAŞ'in KAP'a bildirdiği liste fiyatı bu artışı yansıtırken, BP, Shell ve OMV listeleri de aynı yönde hareket etti. Rafineri kapı fiyatındaki bu artış, temel olarak önceki hafta ortalamasına göre CIF Med endeksinin dolar bazında hafif değer kazanması ve kurun hafif gerilememesinden kaynaklanıyor.

Pompa fiyatı tahmini: Şehirler arası fark 1-1,5 TL'ye kadar çıkabiliyor

Rafineri kapı fiyatındaki artış, vergiler ve marjler eklendiğinde pompada litre başına yaklaşık 0,50 - 0,75 TL yukarı yönlü bir düzeltme olarak yansımak üzere. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde lojistik maliyetinin düşük olması ve rekabetin yoğunluğu, fiyatın alt banda (0,50 TL artış) çekilmesini sağlarken; Doğu ve Güneydoğu Anadolu illerinde nakliye masrafları ve dağıtım marjının tavan kullanımı, artışın üst banda (0,75 TL hatta 0,80 TL) gerçekleşmesine neden oluyor.

Örnek bir simülasyon: Geçen hafta İstanbul ortalama pompa fiyatı 44,20 TL seviyelerindeyse, bu hafta 44,70 - 44,95 TL bandında şekillenmesi bekleniyor. Ankara'da 44,50 TL'den 45,10 TL'ye, Van veya Hakkari gibi uzak illerde ise 45,80 TL seviyelerinden 46,60 TL'ye kadar çıkış görülebilir.

Sektöre yansıma: Lojistik ve tarım maliyeti baskısı devam ediyor

Dizel fiyatındaki bu seyir, yolcu taşıması hariç ticari lojistik, tarım ve inşaat sektörlerinin girdi maliyetlerini doğrudan tetikliyor. TÜNDİŞ ve UND gibi lojistik dernekleri, haftalık 0,50 TL'lik artışın, bir TIR için ayda 15-20 bin TL ek maliyet oluşturduğunu, bunun nakliye fiyatlarına yansıtılması sürecinin ise sözleşme yapısına göre 1-3 ay sürdüğünü vurguluyor. Tarımda hasat sonrası hazırlık ve ekim dönemine girilirken traktör ve kombine yakıt maliyeti, üretici fiyat endekslerine (ÜFE) üzerinden enflasyona beslenmeye devam ediyor.

Elektrikli araç yaygınlaşması dizel talebini ne kadar eritti?

EPİA verilerine göre 2025 yılı toplam motorin tüketiminde dizelin payı %60'ın altına çekilmişken (2023'te %63), bu yıl ilk 8 ayda dizel satışında önceki yıla göre %2-3'lük bir sıkalma kaydedildi. Uzmanlar, bu düşüşün yarısını elektrikli ticari araç (özellikle last mile teslimat araçları ve otobüs) alımlının, yarısını da ekonomik aktivitenin yavaşlamasının açıkladığını belirtiyor. Ancak ağır yük taşımacılığında dizel alternatifsiz kaldığı için yapısal talep dayanıklı.

Haftaya bakış: 12-18 Eylül için erken sinyaller

Gelecek hafta (12-18 Eylül) fiyatlarını şekillendirecek Brent ve kur verileri bu hafta Cuma-Pazartesi aralığında netlenecek. OPEC+ üretim politikası toplantıları ve ABD kuyu sayısı verileri, Fed faiz kararı beklentileriyle birlikte kur üzerinden pompa fiyatına yansıyacak. Eğer Brent 80 doların üzerine çıkmaz ve kur 42 bandında kalırsa, bir sonraki hafta da benzer seyir (hafif artış veya stabilizasyon) sürmesi muhtemel.

Pompa fiyatı nasıl hesaplanır? (Kutu)

Formül: (Platts Med FOB + Flete/Sigorta/Gümrük = CIF Med) × Güncel Döviz Kuru + ÖTV + EMRA Dağıtım Marjı Tavanı + Bayi Marjı = Pompa Satış Fiyatı (KDV Dahil).
Bu zincirde EPİA raporu "Rafineri Kapı Fiyatını" (CIF Med × Kur + ÖTV + EMRA Payı), rafineri listeleri ise bayiye satış fiyatını (Kapı Fiyatı + Rafineri Marjı) resmi olarak ilan eder. Aradaki fark, rafineri karlılığı ve lojistik stratejisini gösterir.