Denizli'de 9 ayda 82 meme kanseri erken tespit edildi, tarama oranları artıyor

Denizli'de meme kanseri ile mücadelede erken tanı programları meyve vermeye devam ediyor. İl Sağlık Müdürlüğü verilerine göre 2026 yılının Ocak-Eylül dönemi arasında KETEM'lere ve sağlık ocaklarına başvuran 40-69 yaş aralığındaki 38 bin 581 kadına mamografi çekildi; tarama sonucunda 82 olgu erken evrede tespit edilip tedaviye başlandı.

Geçen yıl aynı kapsamda 56 bin 438 kadının taranmasından 140 kanser vakası çıkmıştı. Bu yılın dokuz aylık verisi, yıllık hedefin üzerinde bir seyir izlediğini gösteriyor. İl Sağlık Müdürü Dr. Mehmet Ali Kaya, "Erken tanı, meme kanserinde beş yıl yaşam süresini %90'ın üzerine çıkarıyor. Her kadın 40 yaşını doldurduğunda mutlaka bir mamografi çekmeli" dedi.

Toplum tabanlı tarama nasıl işliyor?

Türkiye'de 2008'den itibaren yürütülen "Kanser Erken Tanı, Tarama ve Eğitim Merkezleri" (KETEM) modeli, aile hekimliği kayıtları üzerinden hedef kitlenin evlerine çağrı merkezi aracılığıyla ulaşmasını sağlıyor. Denizli'de merkezi KETEM'in yanında 19 ilçede hareketli tarama üniteleri ve sağlık ocakları da servis veriyor. 2026 verilerine göre ildeki 40-69 yaş kadın nüfusunun yaklaşık %68'i en az bir kez tarama programına dahil oldu; bu oran 2023'te %62, 2024'te %65 seviyelerindeydi.

Uzmanlar, pandemi döneminde gecikmiş kontrollerin 2024-2025'te telafi edildiğini, ancak hâlâ tarayılamayan riskli gruplara (köylerde yaşayan, sosyal güvencesi olmayan, göçmen kadınlar) odaklanmanın gerektiğini belirtiyor. Denizli Valiliği'nin koordinasyonunda belediyeler, muhtarlıklar ve sivil toplum örgütleriyle düzenlenen "Kadın Sağlığı Haftası" etkinliklerinde bu yıl 12 bin kadına ulaşılmış, yönlendirme yapılmıştı.

Erken tanı neden hayat kurtarıyor?

Meme kanseri, Türkiye'de kadınlarda en sık görülen malignite; yılda yaklaşık 24 bin yeni vaka ve 6 bin ölüm kaydediliyor. Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Bölümü verilerine göre; evre 1'de yakalandığında 5 yıl yaşama oranı %98, evre 3'te %70, evre 4'te ise %25'e düşüyor. Denizli'de bu yıl tespit edilen 82 olgunun %76'sı (62 vaka) evre 1-2 sınırındaydi; bu da ameliyatsız veya breast-conserving cerrahi imkânı tanıdı.

Sağlık Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı'nda meme kanseri tarama kapsamasını %70'in üzerine çıkarmayı hedefliyor. Denizli bu hedefe 2026 sonuna kadar ulaşabilecek seyrde. Yetkililer, 40 yaş altı ama aile öyküsü olan kadınların da genetik danışmanlık sonrası erken tarama yapabileceğini hatırlattı.