Bukalapak Kurucusu Zaki'ye Göre Endonezya'nın En Büyük Startup Sorunu: Kurucu Kıtlığı

Startup Ekosisteminde Büyümenin Önündeki Engel

Endonezya'nın önde gelen teknoloji şirketlerinden Bukalapak'ın kurucusu Achmad Zaki, ülkedeki startup ekosisteminin en büyük sorununun finansman değil, nitelikli kurucu kıtlığı olduğunu açıkladı. Zaki'ye göre, erken aşama yatırımlarında yaşanan düşüşün ardında bu temel sorun yatıyor.

Erken Aşama Yatırım Verileri Endişe Verici

Ekosistemdeki durgunluğu somut verilerle gözler önüne seren Zaki, erken aşama yatırım anlaşmalarındaki çarpıcı düşüşe dikkat çekti. 2024'ün ikinci çeyreğinde 10 olan erken aşama anlaşma sayısı, 2025'in aynı döneminde sadece 3'e düştü. Bu veri, yeni ve yenilikçi fikirlerle pazara giren startup sayısında ciddi bir azalma olduğunu gösteriyor.

Finansman Değil, Vizyon Eksikliği

Pek çok kişinin startup başarısızlıklarını finansmana bağladığını belirten Zaki, asıl problemin farklı olduğunu vurguladı. Ona göre, yatırımcıların destekleyeceği sürdürülebilir iş modelleri ve uzun vadeli vizyon ortaya koyabilecek girişimci sayısındaki yetersizlik, ekosistemin büyümesini engelliyor. Yatırım yapılabilecek nitelikteki proje ve kurucu sayısının az olması, doğal olarak anlaşma sayılarını da aşağı çekiyor.

Çözüm Yolu: Kurucu Yetiştirmek

Achmad Zaki, Endonezya startup ekosisteminin sağlıklı büyüyebilmesi için yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

• Girişimcilik eğitimlerinin yaygınlaştırılması,


• Yetenekli bireylerin startup dünyasına kazandırılması,


• Tecrübeli kurucuların mentorluk programlarıyla yeni girişimcilere rehberlik etmesi.

Zaki, ancak bu şekilde yatırımcı güveninin artacağını ve erken aşama yatırımlarının canlanacağını ifade etti.