Batı Karadeniz'in Arkeolojik Haritası Çıktı: Bartın ve Kastamonu Zirvede

Türkiye Arkeolojik Yerleşmeleri Projesi (TAY) kapsamında hazırlanan yeni harita, Anadolu ve Trakya'nın binlerce yıllık yerleşim geçmişini gün yüzüne çıkardı. Paleolitik Çağ'dan Klasik Antik Çağ'ın sonlarına kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsayan çalışmada; höyükler, antik kentler, mağaralar ve tümülüsler il bazlı olarak sınıflandırıldı. Batı Karadeniz bölgesindeki dört ilde toplam 136 arkeolojik yerleşme kaydı tespit edildi.

İller Arası Dağılım: Bartın Bölge Ortalamasının %38'ini Oluşturuyor

Verilere göre bölgedeki arkeolojik yoğunlukta Kastamonu ve Bartın ön plana çıkıyor. Toplam kayıtların dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

• Kastamonu: 73 kayıt
• Bartın: 52 kayıt
• Zonguldak: 9 kayıt
• Karabük: 2 kayıt

Bu tabloya göre Bartın, bölgedeki toplam kayıtların yaklaşık yüzde 38'ini tek başına göğüsleyerek, Kastamonu'nun ardından ikinci sıraya yerleşti. Bartın'daki kayıt sayısı, Zonguldak'tan 43, Karabük'ten ise 50 daha fazla olarak kaydedildi.

Bartın'ın Mirası Amasra ile Sınırlı Değil

Bartın'daki 52 kayıt, şehrin tarihsel birikiminin yalnızca Amasra'dan ibaret olmadığını kanıtlıyor. Amasra'nın antik limanları, kale sistemi ve Poseidon Mabedi gibi dünyaca ünlü noktalarının yanı sıra; Güzelcehisar kıyı bandı, Çeştepe Höyüğü, Deveciler Tümülüsü ve Kurucaşile'deki Tekkeönü Kalesi gibi kritik alanlar da resmi kayıtlar arasında yer alıyor.

Zonguldak ve Tios Antik Kenti'nin Önemi

Haritada Zonguldak için 9 kayıt görünse de, bu rakamın ötesinde stratejik bir merkez dikkat çekiyor. Çaycuma ilçesindeki Tios Antik Kenti, MÖ 7. yüzyılda bir Milet kolonisi olarak kurulmuş olması ve Bizans döneminde piskoposluk merkezi olarak kullanılmasıyla Batı Karadeniz'in en önemli arkeolojik noktalarından biri kabul ediliyor. 2006 yılından beri süren kazılarda akropol, tiyatro ve nekropol gibi yapıların varlığı bilimsel olarak belgelendi.

Verilerin Kapsamı Hakkında Önemli Not

Uzmanlar, bu rakamların illerin toplam kültürel değerini yansıtmadığını, sadece TAY veri tabanına girmiş arkeolojik yerleşmeleri kapsadığını belirtiyor. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemine ait konaklar, camiler ve geleneksel kent dokuları bu spesifik envanterin dışında tutulmuş durumda.