Başarılı İnsanların Başarısızlığı Neden Bize Rahatlatıcı Geliyor? Psikolojinin Analizi

İnsan psikolojisinin en karmaşık ve çoğu zaman gizlenen duygularından biri, başkalarının yaşadığı aksilikler veya başarısızlıklar karşısında hissedilen gizli bir tatmin duygusu. Psikolog Esther Boada, bu durumu tanımlayan Schadenfreude kavramı üzerinden, bireylerin neden başkalarının düşüşü karşısında garip bir rahatlama yaşadığını ve bu durumun toplumsal psikolojideki yerini analiz ediyor.

n

Schadenfreude ve Sosyal Kıyaslama Mekanizması

Psikolojik araştırmalar, bu duygunun temelinde doğrudan kişinin kötü niyetinden ziyade, kişinin kendi yetersizlik hissi veya sosyal statü kaygısı yattığını gösteriyor. Başarılı birinin başarısız olması, bireyin kendi eksikliklerini veya başarısızlık korkusunu geçici olarak hafifletiyor. Bu durum, sosyal kıyaslama teorisi çerçevesinde, kişinin kendini başkalarıyla yan yana getirdiğinde yaşadığı baskıyı, rakibinin düşüşü üzerinden bir 'güvenli alan'a dönüştürmesi olarak tanımlanıyor.

n

Toksik Kıyaslamanın Psikolojik Etkileri

Boada, bu tür bir sevinç duygusunun sürekli hale gelmesi durumunda, bireyin kendi gelişimi üzerinde durmak yerine başkalarının hatalarına odaklandığı bir toksik kıyaslama döngüsüne girdiğini vurguluyor. Bu döngü, kişinin kendi hedeflerinden uzaklaşmasına ve başkalarının başarısızlıklarını bir başarı kriteri olarak görmesine neden oluyor.

Uzmanlar, bu duyguyu kontrol altına almanın yolunun, başkalarının başarılarını bir tehdit olarak görmek yerine, kendi bireysel gelişim yolculuğuna odaklanmak olduğunu belirtiyor. Kendi başarılarını başkalarının başarısızlıkları üzerinden ölçmek, hem bireysel refahı hem de sağlıklı sosyal ilişkileri zedeleyen bir mekanizma olarak değerlendiriliyor.