AYM Başkanı Özkaya: Yüksek yargıda hiyerarşi yok, Kahraman kararı gerekçesi yayımlanıyor

Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, Türkiye Basın Federasyonu (TBF) Başkanı Sinan Burhan ve Yönetim Kurulu üyeleriyle gerçekleştirdiği görüşmede, anayasa yargısının işleyişi ve güncel kararlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özkaya, anayasa yargısının günümüzde yalnızca hukuk normalarının Anayasa'ya uygunluğunu denetleyen bir mekanizma olmadığını, temel hak ve özgürlüklerin etkin korunmasında ve demokratik hukuk devletinin güçlendirilmesinde de belirleyici bir rol üstlendiğini kaydetti.

Uluslararası standartlar ve kurumsal birikim rehber

AYM Başkanı, Mahkemenin incelemelerinde uluslararası yaklaşımların, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında kullanılan ilke ve standartların, diğer ülkelerin anayasa mahkemeleri içtihatlarının ve Türkiye'deki yüksek yargı organlarının kararlarının titizlikle incelendiğini belirtti. Değerlendirme sürecine raportörlerin görüşlerinin yanı sıra Mahkemenin kurumsal birikiminin de dahil edildiğini ifade eden Özkaya, bireysel başvurulardaki ihlal iddialarının "adalet odaklı bir yaklaşımla" değerlendirildiğinin altını çizdi.

"AYM kanun yolu mahkemesi gibi hareket etmez"

Bireysel başvurunun niteliği ve yüksek yargı organlarının yetkileri üzerine yoğunlaşan Özkaya, Anayasa Mahkemesi ile Yargıtay, Danıştay ve diğer yargı kurumları arasında hiyerarşik bir ilişkinin bulunmadığını netleştirdi. Her bir yargı kurumunun görev, yetki ve sorumluluklarının Anayasa ve kanunlarda tanımlandığını, kurumların bu çerçevede hareket ettiğini vurgulayan Özkaya, "AYM, kanuna uygunluk değil, anayasal denetim yapıyor" diyerek bireysel başvurularda bir "kanun yolu mahkemesi" gibi davranmadıklarını belirtti.

Gezi Parkı davası: Kahraman'ın ikinci başvurusu ve süreç

Gündemin başında yer alan Gezi Parkı davası hükümlüsü Tayfun Kahraman'ın ikinci bireysel başvurusuna değinen Özkaya, AYM'nin bu başvuruda hem "adil yargılanma hakkının" hem de "bireysel başvuru hakkının" ihlal edildiğine karar verdiğini hatırlattı. Kararın gerekçesinin yayımlanma sürecinde olduğunu bildiren Özkaya, AYM'nin görevinin kişinin suçlu olup olmadığını belirlemek değil, yargılamada usule ilişkin güvencelerin sağlanıp sağlanmadığını denetlemek olduğunu tekrarladı. Özkaya, AYM'nin Kahraman ile ilgili ilk kararının da bu kapsamda verildiğini kaydetti.