Almanya'da Milyonları İlgilendiren Sağlık Kartı Kararı: Borçlular İçin Yeni Dönem

Almanya'da yasal sağlık sigortası primlerini ödeyemeyen milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren kritik bir hukuk savaşına son nokta konuldu. Bavyera Eyalet Sosyal Mahkemesi (LSG) tarafından verilen karar doğrultusunda, sigorta prim borcu nedeniyle hizmet hakları askıya alınan kişilerin elektronik sağlık kartlarının (eGK) ellerinden alınması veya bloke edilmesi yasaklandı.

Kart El Koyma Uygulaması Hukuka Aykırı Bulundu

Alman sosyal hukuk sisteminde, prim borcu iki ayı aşan ve uyarıya rağmen ödeme yapmayan sigortalıların hizmet hakları belirli şartlar altında askıya alınabiliyor. Bu durumdayken sigortalılar yalnızca akut hastalıklar, ağrılı durumlar, gebelik ve erken teşhis muayeneleri gibi temel hizmetlerden yararlanabiliyor. Ancak mahkeme, bu durumun sağlık kartının fiziksel olarak geri alınmasını haklı çıkarmayacağını vurguladı.

Mahkeme kararında, SGB V (Beşinci Sosyal Kanun) uyarınca her sigortalının, hizmet hakları askıda olsa dahi elektronik sağlık kartına sahip olma hakkının yasal bir güvence olduğu belirtildi. Birçok sigorta şirketinin borçlu hastalara kart yerine sunduğu "yetki belgelerinin" (Berechtigungsscheine) ise doktor veya diş hekimi ziyaretlerinde tedavi yetkisini kanıtlamak için hukuki olarak yetersiz olduğu tespit edildi.

Teknik Yetersizlik ve Sistemsel Sorunlar

Kararın arka planında, 2015 yılında yürürlüğe giren elektronik sağlık kartı sistemindeki teknik bir eksiklik yatıyor. Mevcut yasalar, bir sigortalının "askıdaki durumunun" kart üzerinde elektronik olarak işaretlenmesine izin verse de, bu özelliğin teknik altyapısı henüz tamamlanmış değil. Mahkeme, bu teknik eksikliğin sigorta şirketleri tarafından kartların toplanması veya bloke edilmesi şeklinde bir "kendi çözüm yöntemine" dönüştürülmesini reddetti.

Kararın Etki Alanı ve Kapsamı

• Kapsam: Almanya genelinde yaklaşık 75 milyon kişi (nüfusun %90'ı) yasal sağlık sigortası kapsamında bulunuyor.
• Hukuki Dayanak: Karar, sağlık kartının bir borç tahsilat aracı değil, sigorta durumunu belgeleyen yasal bir kimlik belgesi olduğu prensibine dayanıyor.
• Önceki Emsaller: Benzer bir yaklaşım daha önce Berlin Sosyal Mahkemesi tarafından 2020 yılında da benimsenmişti.

Bavyera Eyalet Sosyal Mahkemesi'nin bu kararı, ülke genelinde yaygın olan bir uygulamayı geçersiz kıldığı için birçok sigorta kurumunun iç prosedürlerini revize etmesi bekleniyor. Her ne kadar karar henüz kesinleşmemiş olsa ve Federal Sosyal Mahkeme'ye itiraz yolu açık olsa da, mevcut durum milyonlarca sigortalı için önemli bir hak kazanımı olarak değerlendiriliyor.