Akaryakıt fiyatlarına tarihi zam: Motorin 90 lirayı aştı, benzin 80 liraya dayandı

Akaryakıt fiyatlarına geçtiğimiz gece yarısı etki bulan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) artışıyla tarihi bir zam uygulandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın Resmi Gazete'de yayımladığı kararla benzinde litre başına 2,71 TL, motorinde 3,15 TL, LPG'de 1,42 TL artış gerçekleşti. Bu artışla birlikte İstanbul başta olmak üzere 81 ilde pompa fiyatları yeni seviyelerden işlemeye başladı.

Pompalarda yeni fiyat tablosu

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tavan fiyat duyurularında işaret ettiği seviyelere göre İstanbul Serbest Bölgesi referans alındığında kursunsuz benzin 95 oktan satış fiyatı 79,80 TL seviyesine yerleşirken, motorin fiyatı 90,45 TL olarak ilan edildi. LPG ise litre 38,50 TL bandında seyrediyor. Ankara ve İzmir'de fiyatlar İstanbul'a çok yakın, taşımacılık maliyetine göre il içi farklılıklar gösteriyor.

Zamın motoru: ÖTV matrahı ve kur etkisi

Yapılan düzenlemede zamın temel dayanağı, ÖTV matrahlarının yeniden hesaplanması oldu. Bakanlık, benzin için matrahı 34,50 TL'den 37,21 TL'ye, motorin için 31,20 TL'den 34,35 TL'ye çekti. Bu matrah artışına, son dönemdeki dolar/TL kur hareketlerinin de yansıması eklendi. Maliye uzmanları, kararın yıl sonuna kadar bütçe geliri sağlamak adına alındığını, ancak bu maliyetin nihayetinde tüketici ve lojistik sektörüne yansıyacağını kaydediyor.

Taşımacılık ve gıda fiyatlarına domino etkisi bekleniyor

Motorin fiyatının 90 TL psikolojik eşiğini aşması, yollarla taşımacılığın ağırlıklı olduğu lojistik maliyetlerde ciddi artış sinyali veriyor. TÜİK verilerine göre Türkiye'de yük taşımacılığının yüzde 90'ı karayolu ile yapılıyor. Kamyoncular odaları, bu zamın işletme giderlerinde en az yüzde 15-20'lik bir artışa neden olacağını, bu maliyetin nihayetinde perakende fiyatlarına, özellikle taze gıda ve inşaat malzemelerine yansıyacağını dile getiriyor.

Vatandaş tepkileri ve alternatif arayışlar

İlk gün pompalarına giden sürücüler, "depo doldurmak artık lüks" diyerek reaksiyon gösterdi. Benzinli araç sahipleri LPG'ye dönüşüm talebini artırırken, elektrikli araç (EV) şarj istasyonlarındaki yoğunluk da gözlemleniyor. EPDK verilerine göre son 12 ayda LPG çevirme ruhsatı alacak araç sayısı rekor kırdı; bu zam bu eğilimi daha da hızlandıracak öngörülüyor.