ABTTF, Batı Trakya müftü seçimleri ve vakıf statüsü için BM İnsan Hakları Konseyi'nde seslendi

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin (BM İHK) Cenevre'de yürütülmekte olan 63. oturumunda, Batı Trakya Türk azınlığının dini özerkliği konusunda yazılı ve sözlü beyanlarda bulundu. Federasyon yetkilileri, Yunanistan'ın 2008 tarihli AİHM Agga kararının 18 yıl sonra hâlâ uygulanmadığını, müftülerin hâlâ devlet tarafından atandığını ve müslüman vakıflarının hukuki kişiliğinin tanınmadığını vurguladı.

Konsey gündemine nasıl taşındı?

ABTTF, Konsey'in "Azınlık Sorumluluğu" ve "Dini Özgürlük" gündem maddeleri altındaki etkileşimli diyaloglarda ve Genel Tartışma sırasında dağıttığı yazılı beyanlarda, Yunanistan'ın 1920 tarihli 2345 sayılı kanuna dayanarak müftülerin seçilmesini engellediğini kaydetti. Federasyon Başkanı Halit Habip Oğlu'nun ifadeleriyle; "Yunanistan, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bağlayıcı kararlarına rağmen, müftü seçimi için gerekli yasama düzenlemesini yapmaktan kaçınıyor. Bu durum azınlığın dini özerkliğini doğrudan hedef alıyor."

Vakıf mülkiyetleri ve idari engeller

Beyanda müftü meselesinin yanında, Batı Trakya'daki Müslüman Vakıflarının statüsü de gündeme getirildi. ABTTF, 1996 tarihli 2406 sayılı Yunan kanunu ile vakıfların idaresinin devlet tarafından atanan mütevellilere devredildiğini, azınlığın kendi vakıflarını yönetme hakkının (Lozan Antlaşması Madde 40) ihlal edildiğini belirtti. Federasyon, vakıflara hukuki kişilik tanınmaması durumunda gayrimenkul mülkiyet haklarının koruyulamayacağını, bu durumun Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nı da ihlal ettiğini öne sürdü.

Yunanistan ne diyor?

Yunanistan temsilcileri, Konsey'de yapılan değerlendirmelerde müftü atamalarının "geçiş süreci" kapsamında yapıldığını, 2018'de getirilen 4559 sayılı yasayla seçim yoluna gidileceğini ancak "uygun koşulların" oluşmasını beklediklerini tekerrür etti. ABTTF ise bu yaklaşımın, süreci süresiz uzatmak için bir bahane olduğunu ve Yunanistan'ın ulusal mahkemelerinin (Symvoulio tis Epikrateias) bile bu atamaları iptal ettiğini hatırlattı.

ABTTF, Konsey'in Özel Bildirici raporlarında ve Sonuç Metinlerinde (Conclusion) Batı Trakya sorununun yer almasını, Yunanistan'ın AİHM kararlarına uyum sağlaması için somut bir zaman çizelgesi sunulmasını talep etti.