AB ve Çin, hibrit araç ithalatı yılda 350 bine sınırlayarak ticaret savaşı riskini bertaraf etti

BRÜKSEL/PEKİN — Avrupa Birliği (AB) ve Çin, Pazartesi günü yapılan görüşmelerde Çin menşeli hibrit araç ithalatını yılda 350 bin adetle sınırlayan bir anlaşıma vardı. Anlaşma, aylardır süren gerginliğin ve AB'nin tam elektrikli araçlara (BEV) uyguladığı ilave gümrük vergilerinin ardından hibrit segmentte de benzer bir cezai süreçin başlatılması riskini ortadan kaldırdı.

AB Komisyonu yetkililerinden birinin açıklamasına göre, kotalama sistemi 2025 yılı başlangıcından itibaren yürürlüğe girecek ve her iki tarafın da "yönetilebilir" bulduğu bir ticaret hacmi çerçevesi çizecek. 350 bin aracılık limit, 2023-2024 döneminde kaydedilen ithalat hacimlerinin altına inmekle birlikte, Çinli üreticilerin AB pazarındaki pazar paylarını koruyabilmesi için bir alt sınır olarak işlev görecek.

Tam elektrikli araç vergilerinin ardından hibritlerde de denge arayışı

AB, Temmuz 2024'te başlattığı anti-sübvansiyon soruşturmasının sonucunda Çin menşeli tam elektrikli araçlara (BEV) %17 ila %35,3 arası ilave gümrük vergileri getirmiştik. Bu kararın ardından Çin, AB kökenli konyak, çöpür ve su ürünleri gibi sektörlerde karşılık önlemler alarak gerilimi artırmıştı. Hibrit araçlar (PHEV ve HEV) bu vergelerden muaf tutulmuştu, ancak Komisyon "sübvansiyon dolaşımı" riskini öne sürerek hibrit segmentine de el atabileceğini sinyal vermişti.

Pazartesi anlaşıması, AB'nin hibrit araçlara da ilave vergiler getirmesi ihtimaline karşı Çin'in önceden bir kotalama kabul ederek ticaret savaşının genişlemesini engellemek istediğini gösteriyor. Diplומטik kaynaklar, anlaşımanın "her iki tarafın da yüzünü kaybetmeden çıkabileceği bir ara formül" olduğunu aktarıyor.

Alman otomotiv lobisi rahatladı, Fransızlar temkinli

Anlaşma haberi üzerine Frankfurt ve Paris borsalarında otomotiv endeksleri olumlu ayrıştı. Volkswagen, BMW ve Mercedes-Benz gibi Alman devleri, Çin pazarına bağımlılıkları ve AB cezalarının Çin'in karşılık önlemleriyle (özellikle konyak ihracatında) kendilerini vurması riski arasında sıkışmıştı. VDA (Alman Otomotiv Sanayi Derneği) başkanı Hildegard Müller, anlaşımdan "ticaret savaşının maliyetli bir patlamasını engelleyen pragmatik bir adım" olarak bahsetti.

Fransa Ekonomi Bakanlığı kaynakları ise anlaşımanın "geçici bir rahatlama" olduğunu, AB'nin stratejik özerklik ve endüstri politikası hedeflerinin (Net-Zero Industry Act çerçevesinde) yerli üretimi teşvik etmek yönünde devam edeceğini vurguladı. Paris, hibrit araç kotalasının yerli üretim tesislerinin (örneğin Stellantis ve Renault'un İspanya/Slovakya hatları) rekabet gücünü zayıflatmaması için sıkı izleneceğini belirtti.

Çin için "zarar kontrolü", AB için "zaman kazandırma"

Analistler, 350 bin aracılık kotanın Çin ihracatçılar için 2023 seviyelerinin (yaklaşık 400-450 bin aralığı) biraz altında kaldığını, ancak tamamen kapalı bir pazar kapısından çok daha tercih edilebilir bir senaryo olduğunu not ediyor. BYD, Geely ve Chery gibi devlerin AB'deki montaj tesisleri (Macaristan, Türkiye serbest bölge vb.) stratejileri bu kotalama çerçevesinde yeniden şekillenecek.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in ofisinden yapılan yazılı açıklamada, anlaşımanın "Açık, adil ve karşılıklı faydalı ticaret ilkeleri çerçevesinde" yapıldığı, ancak AB'nin ticaret savunma araçlarını (anti-damping, anti-sübvansiyon) kullanma hakkını tamamen saklı tuttuğu kaydedildi.