4 Bin Yıllık Sır Çözüldü: Kültepe Tabletleri Kırmadan Okunuyor

Kayseri'nin merkezine 20 kilometre mesafedeki Kültepe'de, 1948 yılından beri sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan antik çivi yazılı tabletler, modern teknolojinin imkanlarıyla yeniden hayat buluyor. Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (CNRS) ve Hamburg Üniversitesi'nin ortaklaşa yürüttüğü projeyle, geleneksel yöntemlerin aksine çamur zarflar fiziksel olarak kırılmadan, yüksek çözünürlüklü tomografi benzeri görüntüleme yöntemleriyle içerikleri okundu.

Çamur Zarflardaki Gizli Mesajlar Nasıl Okundu?

Antik dönemde mektupların ve ticari sözleşmelerin gizliliğini korumak amacıyla kullanılan çamur zarflar, bugüne kadar ancak kırılarak okunabiliyordu. Kültepe Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu, geliştirilen hassas tarama teknolojisi sayesinde tabletlerin içeriğinin hiçbir zarar verilmeden görüntülendiğini belirtti. Bu yöntemle Louvre Müzesi, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Kayseri Arkeoloji Müzesi'ndeki eserler taranarak dijital ortama aktarıldı.

Kullanılan teknolojinin detaylarına değinen Prof. Dr. Kulakoğlu, taramaların o kadar hassas olduğunu vurgulayarak;

"Çamurun içinde kalmış bir arpa tanesini, yaprağı, taşı, hatta küçük bir sineği bile görebiliyorsunuz. Gerektiğinde bu verilerin üç boyutlu yazıcıdan baskısını alarak metne ulaşabiliyoruz"

şeklinde konuştu.

Asur Tüccarlarının Ticaret Kayıtları Gün Yüzüne Çıktı

Okunan tabletler arasında özellikle dikkat çeken bir belgede, Şarapunuwa'nın oğlu Şawidaşu ile Enişar arasında yapılan buğday ve arpa ticari anlaşması yer alıyor. Yaklaşık 4 bin yıl önce Musul'dan gelerek Kültepe'yi merkez seçen Asurlu tüccarların; alacak-verecek, sipariş ve kontrat gibi tüm muhasebe kayıtlarını bu tabletlerde tuttukları ortaya çıktı.

UNESCO Dünya Belleği'ndeki Dev Arşiv

Kültepe'de bugüne kadar yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı belge bulunduruldu. Bu devasa koleksiyon, "Özel Asur Tüccar Arşivleri" adıyla UNESCO Dünya Belleği Programı'na kaydedilmiş durumda. Koleksiyonun büyük bir kısmı Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenirken, 28 özel tablet Kayseri Arkeoloji Müzesi'nde ziyaretçilerle buluşuyor.

Bu teknolojik başarı, arkeoloji ile derin teknolojinin (Deep Tech) kesişerek kültürel mirasın korunmasında nasıl bir rol oynadığını kanıtlayan öncü bir örnek olarak değerlendiriliyor.