TBMM'de Kentsel Dönüşüm ve Yapı Güvenliği İçin 6 Madde Onaylandı

TBMM Genel Kurulu, kentsel dönüşüm projelerinden yapı denetimine, site aidatlarından beton üretim standartlarına kadar geniş bir alanı kapsayan önemli bir kanun teklifini kabul etti. Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında gerçekleşen oturumda, "Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin 6 maddesi oy çokluğu ile kabul edildi.

Yerel Yönetimlere Cumhurbaşkanı İzni Şartı

Kabul edilen maddelerle, mahalli idarelerin ve bağlı kuruluşlarının yeni şirket veya kooperatif kurması, mevcut şirketlere sermaye katılımında bulunması veya her türlü hisse edinimi artık Cumhurbaşkanının iznine tabi olacak. Bu düzenlemeyle yerel yönetimlerin ekonomik faaliyetlerinde merkezi denetim mekanizması güçlendiriliyor.

Hazine Taşınmazları Kentsel Dönüşüme Açılıyor

Düzenlemeyle, hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar ile ilgili bakanlık kuruluşlarına ait taşınmazların kentsel dönüşüm projeleri, sosyal konut projeleri ve yeni yaşam alanları oluşturulması gibi projelerde kullanılmasının önü açılıyor. Atıl durumdaki bu taşınmazların değerlendirilmesi sonucu elde edilen gelirin yüzde 40'ı değerlendirmeyi yapan idareye, yüzde 60'ı ise ilgili kurum ve kuruluşlara aktarılacak.

Yapı Denetiminde Mühendislik Zorunluluğu

Teklifle getirilen en kritik düzenlemelerden biri de yapı denetimi alanında. Zemin ve temel etüt kuruluşu ortaklarından en az birinin jeoloji, jeofizik veya inşaat mühendisi olması zorunluluğu getiriliyor. Yapı denetim, zemin ve temel etüt ve laboratuvar kuruluşlarından teminat alınacak. Cezai yaptırımlar da ağırlaştırılıyor: faaliyete son verme cezası alan ortaklara 3 yıl süreyle teknik görev yasağı getiriliyor.

Beton Kalitesine Sıkı Denetim ve Ağır Ceza

Beton üreticilerine yönelik getirilen yeni düzenlemelerle, sertleşmiş beton deney sonuçlarının standardı sağlamadığının tespiti halinde 500 bin lira, mikser etiketi ile kare kodlu irsaliyenin uyuşmaması veya bulunmaması halinde ise 250 bin lira idari para cezası kesilecek. Bu düzenlemelerle özellikle deprem bölgelerinde yapı güvenliğinin artırılması hedefleniyor.

Sürecin Arka Planı

2023 depremlerinin ardından yapı güvenliği ve kentsel dönüşüm konuları Türkiye'nin öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Meclis'te kabul edilen bu düzenlemeler, özellikle beton kalitesi denetimi ve yapı denetim süreçlerindeki eksiklikleri gidermeyi amaçlıyor. Site aidatlarına ilişkin düzenlemeler ise mülk sahiplerini ve site yöneticilerini doğrudan ilgilendiriyor.

Editör Yorumu

Bu kapsamlı düzenleme, özellikle 2023 depremlerinin ardından yapı stokunun güvenliğini artırmaya yönelik önemli bir adım olarak görülüyor. Beton kalitesi denetimlerinin sıkılaştırılması ve yapı denetim kuruluşlarına getirilen mühendislik zorunluluğu, inşaat sektöründeki kalite standartlarını yukarı çekmeyi hedefliyor. Ancak, yerel yönetimlerin ekonomik faaliyetlerine getirilen merkezi izin şartının, yerel dinamikleri nasıl etkileyeceği ise ayrı bir değerlendirme konusu.