Gözden Kaçırmayın

İngiltere'de Enflasyon Beklentileri Yükseldi: Firmalar Fiyat Artışlarını Sürdürecekİngiltere'de Enflasyon Beklentileri Yükseldi: Firmalar Fiyat Artışlarını Sürdürecek

Fındık Piyasasında Şaşırtan Gelişme: TMO Barajı Aşağıda Kaldı

Türkiye'nin en önemli ihraç ürünlerinden biri olan fındıkta piyasalar beklenmedik bir düşüş yaşıyor. Geçtiğimiz yıl zirai don nedeniyle tarihinin en düşük rekoltesini veren fındıkta, bu sezon serbest piyasa fiyatları Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) belirlediği alım fiyatlarının altına indi.

TMO Fiyatları ve Serbest Piyasa Gerçeği

TMO'nun Levant kalite fındık için 195 TL, Sivri kalite için 190 TL olarak açıkladığı alım fiyatları, serbest piyasada tutunamadı. Levant kalite fındık 180-200 TL bandına, Giresun kalite ise 230-245 TL seviyelerine kadar geriledi. Bu düşüş, sezon başında 370 TL'ye kadar yükselen fiyatların oldukça altında kalması anlamına geliyor.

Üretici İkiye Bölündü: Satış mı, Bekleyiş mi?

Fiyat düşüşü üreticileri zor bir ikilemde bıraktı. Bazı üreticiler cüzi miktarlarda da olsa satış yaparak elde ettikleri geliri, fiyatı düşen alternatif yatırım aracı altına yönlendiriyor. Diğer bir kesim ise fiyatların yükseleceği beklentisiyle ürününü elinde tutmayı tercih ediyor.

Emanet Sistemi ve Stok Baskısı

Sektör temsilcileri, fiyat düşüşündeki en önemli etkenlerden birinin emanete bırakılan fındık uygulaması olduğunu belirtiyor. Fındık üreticisi ve tüccarı Yüksel Göl, "Fındık 350 liraya çıktığında daha da yükselecek beklentisi ile emanete bırakılan fındık piyasaya sürülüyor. Emanet fındık bir şekilde sisteme giriyor" diyerek piyasadaki arz baskısına dikkat çekiyor.

Sanayici ve Esnaf da Zararda

Piyasadaki dalgalanmadan sadece üreticiler değil, sanayici ve esnaf da etkileniyor. Yüksek fiyatlardan alım yapan esnafın stoklarını eritemediği, banka kredileriyle alım yapan birçok işletmenin finansal baskı altında olduğu belirtiliyor.

Türkiye Fındık Üretiminde Dünya Lideri

Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık %70'ini karşılayarak sektörde küresel bir lider konumunda bulunuyor. Özellikle Karadeniz Bölgesi'nde Ordu, Giresun ve Trabzon illeri başta olmak üzere 400 binden fazla aile geçimini fındık üretiminden sağlıyor. Türkiye'nin yıllık fındık ihracatı ise 2 milyar dolar seviyelerinde gerçekleşiyor.

Mayıs Ayı Kritik Dönem Olacak

Piyasada yön belirsizliği sürerken, sektör temsilcileri Mayıs ayının kritik bir dönem olacağını belirtiyor. Fındık üreticisi ve brokeri Osman Çakmak, "Önümüzdeki süreçte, özellikle Mayıs ayı itibarıyla mevcut hareketliliğin fiyatlara yukarı yönlü yansıması bekleniyor. Mevcut koşullar altında kabuklu fındık fiyatlarının 280-300 TL/kg bandına yönelmesi olası görülüyor" ifadelerini kullanıyor.

Editör Yorumu

Fındık piyasasındaki bu beklenmedik düşüş, tarım ürünleri piyasalarındaki yapısal sorunları bir kez daha gözler önüne seriyor. Düşük rekolteye rağmen fiyatların TMO altına inmesi, piyasa dinamiklerinin üretici lehine işlemediğini gösteriyor. Emanet sistemi ve yüksek stok devri gibi faktörlerin yanı sıra, alternatif tedarikçi ülkelere yönelimin artması da Türk fındığının rekabet gücünü sorgulatıyor. Üreticinin gelir kaybını altın yatırımıyla telafi etmeye çalışması ise tarım sektöründeki güven kaybının boyutlarını ortaya koyuyor.