Siirt'in 'Bayan Âşık Veysel'i' Sabotete Akademik Literatüre Kazandırıldı

Siirt'in "bayan Âşık Veysel"i olarak tanınan görme engelli halk sanatçısı Sabriye Tete'nin (Sabotete) yaşamı ve kültürel mirası, akademik bir çalışma ile literatüre kazandırıldı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Abdulhadi Timurtaş ile araştırmacı Ömer Demir tarafından kaleme alınan çalışma, Siirt'in unutulmaya yüz tutmuş kültürel değerlerini akademik düzlemde kayıt altına aldı.

Sözlü Kültür Hafızası Bilimsel Veriyle Belgelendi

Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi'nin 2026 yılı Haziran sayısında yayımlanan "Sabotete – Siirt Arapçasının Sözlü Kültür Hafızası" başlıklı makale, Sabriye Tete'nin hayatı ve Siirt Arapçasının sözlü kültürüne yaptığı katkıları ayrıntılı olarak ele alıyor. Küçük yaşta çiçek hastalığı nedeniyle görme yetisini kaybeden Sabotete'nin; düğün, nişan, sünnet ve asker uğurlaması gibi geleneksel törenlerde seslendirdiği Arapça şarkılar, kasideler ve hikâyelerle Siirt Araplarının kültürel hafızasını nesilden nesile aktardığı vurgulandı.

Şarkılar İlk Kez Bilimsel Transkripsiyonla Yayınlandı

Araştırma kapsamında, Sabotete'nin asker uğurlamalarında ve kız isteme merasimlerinde seslendirdiği çok sayıda Siirt Arapçası eseri, ilk kez Arapça özgün metni, bilimsel transkripsiyonu ve Türkçe çevirisiyle birlikte yayımlandı. Bu çalışma, bugüne kadar yalnızca sözlü gelenek içinde yaşayan eserlerin kalıcı olarak kayıt altına alınmasını sağlıyor.

Araştırmacılar, çalışmanın temel amacının sadece bir sanatçının hayatını anlatmak değil; yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Siirt Arapçasının korunması, yerel ağız özelliklerinin belgelenmesi ve bölgenin zengin kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılması olduğunu ifade etti. Yıllardır halkın hafızasında yaşayan Sabotete, bu bilimsel çalışma ile akademik literatürde yerini aldı.