Saltanatın Kaldırılışının 103. Yılı: Milli Egemenliğe Geçişin Miladı
Tarihi Karar: Saltanatın Sonu
Bugün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) tarihi bir karara imza atarak saltanatı kaldırdığı günün 103. yıl dönümü. 1 Kasım 1922'de alınan bu radikal karar, 600 yıllık Osmanlı saltanatına son vererek, milli egemenlik ilkesine dayalı yeni Türk devletinin kuruluş sürecindeki en kritik dönüm noktalarından biri oldu.
Milli Mücadele ve Meclisin Yükselişi
Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından, Ankara'daki TBMM ile İstanbul'daki saltanat makamı arasında ikili bir yapı ortaya çıkmıştı. Milli Mücadelenin merkezi haline gelen TBMM, bu ikiliği ortadan kaldırmak ve ulusal iradeyi tek temsilci haline getirmek için harekete geçti. Egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ilkesi, bu kararın temel gerekçesini oluşturdu.
1 Kasım 1922'de Mecliste Yaşananlar
Tartışmalar sırasında, saltanatın halifelikle olan bağlantısı gündeme geldi. Ancak Mustafa Kemal Atatürk'ün, "Hakimiyet ve saltanat hiç kimse tarafından hiç kimseye, ilim icabıdır diye müzakereyle, münakaşayla verilmez. Hakimiyet, saltanat kuvvetle, kudretle ve zorla alınır." sözleri kararın altında yatan felsefeyi özetliyordu. Oylamada kabul edilen kanunla, İstanbul'daki hükümetin varlığı resmen sona erdi ve Türkiye'nin yegane meşru hükümeti olarak TBMM Hükümeti tanındı.
Modern Türkiye'ye Açılan Kapı
Saltanatın kaldırılması, sadece bir yönetim biçiminin değişimi değildi. Bu karar, aynı zamanda;
- Cumhuriyet rejiminin yolunu açtı (Cumhuriyetin ilanı bir yıl sonra, 29 Ekim 1923'te gerçekleşecekti).
- Laik ve modern bir devlet yapısının inşasının temel taşlarından biri oldu.
- Uluslararası alanda Lozan görüşmelerinde Türkiye'yi tek bir temsilciyle temsil etme olanağı sağladı.
103 yıl önce alınan bu karar, bugün Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini atan en önemli adımlardan biri olarak tarihteki yerini koruyor.